ISO/TC 190 'Soil quality' verbreedt werkveld

Bodemonderzoek bestaat niet alleen uit het uitvoeren van meetmethoden, maar ook het beoordelen van de analysegegevens en het komen tot een (beleids)advies. ISO/TC 190 'Soil Quality' gaat richtlijnen opstellen voor het beschrijven van de processen rondom de beoordeling van bodemkwaliteit. Daarnaast wil ISO/TC 190 het huidige werkveld verbreden door ISO-normen te gaan ontwikkelen voor duurzaam bodemgebruik, risico gebaseerde bodemsanering en de rol van de bodem bij klimaatverandering

ISO/TC 190 'Soil quality' heeft in de afgelopen 25 jaar 120 normdocumenten ontwikkeld om de bodemkwaliteit in kaart te brengen. Het merendeel van deze ISO-normen betreft meetmethoden. De resultaten daarvan worden gebruikt om (beleids)vragen te beantwoorden.

Opschaling in het huidige werkveld

Voor de feitelijke beantwoording van de (beleids)vragen zijn echter nog maar weinig normdocumenten beschikbaar. ISO/TC 190 wil zich in de komende jaren daarom meer gaan bezighouden met het schrijven van richtlijnen die hier ondersteuning aan bieden. Het gaat de ISO commissie dus bijvoorbeeld niet uitsluitend om het vaststellen van het organisch stof gehalte van de bodem, maar ook om wat dit betekent voor bijvoorbeeld het risico op bodemerosie. Naast deze ‘opschaling’ binnen het huidige werkveld beoogt de ISO-commissie ook om, vanuit het bodemperspectief, nieuwe werkvelden aan te snijden.

Potentiële nieuwe werkvelden

Bodemkwaliteit, met name in relatie tot landbouw en bodemverontreiniging, is mondiaal nog steeds een belangrijk onderwerp. Gelijktijdig neemt de politieke en beleidsmatige interesse hiervoor af in de landen die hier van oudsher een voortrekkersrol in vervullen. ISO/TC 190 heeft daarom in haar vergadering in september 2011 een aantal bodem gerelateerde werkvelden geïdentificeerd die mondiaal volop in de belangstelling staan.

De komende periode zal de ISO-commissie in die werkvelden actief worden. Of dit vervolgens zal uitmonden in het verschijnen van ISO-normen is afhankelijk van de behoefte om tot harmonisatie te komen, de eensgezindheid van de mondiale markt en beschikbaarheid van experts die hun schouders hier onder willen zetten. Het gaat om de volgende onderwerpen:

a) Duurzaam bodemgebruik, bijvoorbeeld:

• Waardering van de bodemkwaliteit, bijvoorbeeld voor de productie van voedsel;
• Erosie door wind/water/landgebruik;
• Hoe voorkom je verzilting?
• Hoe beperk je verzuring bij het ontginnen van (katteklei)gronden?

b) Op risico gebaseerde bodemsanering, bijvoorbeeld:

• Het maken van risico gebaseerde locatiespecifieke conceptuele modellen;
• Evaluatie van op risico gebaseerde sanering (risicovermindering). Dit sluit aan op de al in gang gezette ontwikkeling van nieuwe normen met betrekking tot biobeschikbaarheid, uitloging en toepassing van biologische methoden (o.a. binnen een TRIADE benadering);
• Wat zijn de randvoorwaarden voor natuurlijke afbraak?

c) Rol van de bodem in klimaatverandering, bijvoorbeeld:

• Vastleggen en vasthouden van CO₂;
• Typering van organisch stof / organisch koolstof;
• Emissies uit de bodem (CO₂, methaan, N₂O);
• De mondiale schaal van het klimaat vraagt om opschaling van onze meetstrategieën naar grote gebieden, zoals voor het vaststellen van het bodemvochtgehalte.

Experts gezocht

Omdat dit redelijk nieuwe werkterreinen zijn voor ISO/TC 190, wil NEN Milieu graag in contact komen met Nederlandse experts op deze onderwerpen, om te overleggen welke rol Nederland in deze ISO-ontwikkelingen kan en wil spelen. Mocht u expert zijn op een of meer van deze onderwerpen, en bent u bereid hier met NEN Milieu over van gedachten te wisselen, wilt u dit dan kenbaar maken aan Saskia Schulten, NEN Milieu, milieu@nen.nl, tel. (015) 2 690 303.