Lancering van de ISO 50001 een feit!

ISO 50001:2011 'Energy management systems –Requirements with guidance for use' in juni gepubliceerd. Deze mondiaal geaccepteerde norm is een krachtig instrument om bedrijven te ondersteunen bij het besparen van energie.

De norm biedt richtlijnen voor allerlei organisaties die op een systematische wijze hun energieprestaties willen verbeteren, zowel binnen het eigen bedrijf als in de keten. Gezien de hoge energieprijzen zal dat niet alleen leiden tot een significante kostenbesparing, maar levert het daarnaast ook een positieve bijdrage aan het oplossen van maatschappelijke problemen zoals klimaatverandering en voorzieningszekerheid. Bovendien kunnen organisaties – door zich te laten certificeren volgens deze norm - zich onderscheiden van internationale concurrenten. De norm sluit zeer goed aan bij de bestaande norm NEN-EN-ISO 14001 voor milieumanagementsysteem en is daarmee ook goed te integreren in een bestaand milieuzorgsysteem. De norm ISO 50001 is door NEN identiek overgenomen als NEN-ISO 50001. De norm vervangt op termijn haar Europese voorloper NEN-EN 16001.

Bestel hier de Engelstalige versie, wilt u bericht als de Nederlandse vertaling is gepubliceerd? Laat het ons weten met deze mail.

Voor welke organisaties is de norm van belang?

De NEN ISO 50001 geeft richtlijnen aan alle organisaties die een energiemanagement systeem willen op zetten, invoeren, verbeteren en of onderhouden. Het kan hier gaan om kleine of grote bedrijven met een winstoogmerk, maar ook om overheden of maatschappelijke organisaties. Vanzelfsprekend is het zeer interessant voor de energie-intensieve industrie, die met dit instrument een belangrijk kostenvoordeel kan behalen.

Ook is het van belang voor organisaties die zich aan energiebesparingsdoelstellingen hebben geconformeerd zoals via de Meerjarenafspraak energie-efficiency ETS-ondernemingen (MEE convenant) of de Meerjarenafspraak energie-efficiency 2001-2020 (MJA3) voor gemeenten en niet ETS sectoren. Nota bene is een van de verplichtingen van een organisatie die is toegetreden tot de MJA 3, om uiterlijk twee jaar na ondertekening van de meerjarenafspraak blijk te geven van structurele en continue aandacht voor energie. Het voldoen aan NEN-ISO 50001 is daar een uitstekende methode voor. Daarnaast is de norm interessant voor certificerende instellingen; het blijkt uit het verleden dat het Europese bedrijfsleven belangstelling heeft om zich door een onafhankelijk partij te laten certificeren volgens EN 16001. Het ligt voor de hand dat deze markt ook bestaat voor de mondiale tegenhanger van deze norm: de ISO 50001. Met als bijkomend voordeel dat deze mondiale norm het beter mogelijk maakt om buiten Europa te certificeren.

Cursus NEN-ISO 50001 en andere activiteiten

De komst van deze norm wil NEN niet zonder aandacht voorbij laten gaan. Daarom zal NEN in samenwerking met andere organisaties in het voorjaar van 2012 de vertaling van de NEN-ISO 50001 met een feestelijk tintje uitreiken. Nieuws over dit evenement zal binnenkort volgen. Verder biedt NEN de mogelijkheid om een cursus te volgen over NEN-ISO 50001 op 24 en 25 januari en 25 en 25 april 2012.

Deze cursus is bedoeld voor betrokkenen bij energiemanagement zoals energie- en milieucoördinatoren, energie- en milieuadviseurs, facilitair managers, technische dienst medewerkers etc. In deze cursus wordt onder meer ingegaan op de eisen die NEN ISO 50001 stelt aan een energiemanagementsysteem en hoe een energiebeoordeling wordt uitgevoerd. Meer informatie over deze cursus kunt u vinden op: www.nen.nl/cursusiso50001.

Verder zal in overleg met de marktpartijen vertegenwoordigd in de normcommissie Energie Efficiency en Energiediensten Nederlandse praktijkgidsen en andere behulpzame tools worden ontwikkeld. Maak uw interesse voor deelname aan de commissie, trainingen of informatiebijeenkomsten kenbaar via energy@nen.nl en wij houden u op de hoogte van alle ontwikkelingen. Verder zullen we u blijven informeren over de NEN-ISO 50001 via (een special van) de Energiemail.

Europa stimuleert het toepassen van een energiebeheerssysteem

In maart heeft de Europese Commissie het zogeheten energie-efficiëntieplan 2011 gepubliceerd. Hiermee wil de Europese overheid energiebesparing stimuleren omdat dit de meest kosteneffectieve maatregel is om klimaatverandering tegen te gaan en voorzieningszekerheid te versterken. Dit plan is opgesteld omdat uit onderzoek blijkt dat bij het varen van de huidige koers, de Europese energiebesparingsdoelstelling van 20% energiebesparing in 2020 niet wordt gehaald.

In dit plan is onder meer opgenomen dat binnen de industrie energiebesparing zal worden gestimuleerd door maatregelen te treffen om energieaudits en energiebeheerssystemen in te voeren voor de grote industriële ondernemingen NEN-ISO 50001 leent zich daar bij uitstek voor. De EN 16001 wordt in dit plan als referentie genoemd. Op termijn wordt de NEN EN 16001 vervangen door de NEN-ISO 50001. Dit laatste betekent dat de ISO norm een stevige verankering krijgt in het Europese beleid.

Verschillen en overeenkomsten tussen NEN ISO 50001 en NEN EN 16001

Een belangrijke toegevoegde waarde van de NEN-ISO 50001 op de NEN-EN 16001 is dat het hier om een mondiaal geaccepteerde norm gaat. Dit is een belangrijk voordeel voor internationale opererende bedrijven die in de afnemer – leveranciers relatie aan kunnen tonen of kunnen eisen te werken volgens de internationaal erkende norm. Ook kunnen internationaal opererende bedrijven hun energiemanagementsysteem harmoniseren op de verschillende locaties in de wereld. Tevens is het van belang voor certificerende organisaties die actief zijn in, of hun markt willen vergroten naar landen buiten Europa.

Een ander belangrijk verschil is dat in de NEN-ISO 50001 apart aandacht is geschonken aan de energieprestatie bij het ontwerpen van productieprocessen, productieapparatuur, systemen en gebouwen en bij het inkopen van energie, producten, energiediensten en apparatuur. Wat betreft de inkoop van energie worden als mogelijke keuzecriteria (informatief) genoemd de kwaliteit, beschikbaarheid, kostenstructuur, milieueffecten, en het aandeel duurzame energiebronnen. Bij grootschalige aanbestedingen en inkopen wordt op deze manier meer gestimuleerd om energie efficiency en duurzame energie mee te wegen bij de keuze van leverancier of producten. Verder richt de 50001 zich niet alleen op energie-efficiëntie, maar ook concreet op het absolute energieverbruik. Daar waar EN 16001 de energie efficiency centraal stelt, staat de NEN-ISO 50001 in het teken van energieprestatie. Hierbij is energie efficiency een belangrijk onderdeel van energieprestatie. Daarnaast is de hoeveelheid energie die verbruikt wordt (energieconsumptie) en de wijze van aanwending van het verbruik (ventilatie, verlichting, koeling, productieprocessen etc.) onderdeel van de energie prestatie. Er zijn aparte hoofdstukken opgenomen over het referentieverbuik (baseline) en energie prestatie indicatoren. Daarnaast is er nog een beperkt aantal gedetailleerde verschillen.

Naast het benoemen van de verschillen is het ook van belang om te vermelden dat deze nieuwe norm in grote lijnen vergelijkbaar en zelfs gebaseerd is op de NEN-EN 16001. Doordat de NEN EN 16001 ingebracht kon worden was het goed mogelijk een ISO norm te ontwikkelen die dicht staat op de Europese praktijk. Partijen die met deze norm te maken hebben gehad, hebben dus een voorsprong bij het implementeren van de NEN-ISO 50001. Zij hoeven hun huidig energiemanagementsysteem niet in grote mate aan te passen, als ze in de toekomst willen voldoen aan de nieuwe mondiale norm.

Bestellen en meer informatie

Zoals eerder aangegeven is de norm ISO 50001 versneld door NEN identiek overgenomen als NEN ISO 50001. Deze Engelstalige norm kan sinds halverwege juni digitaal worden aangeschaft via www.nen.nl. Om het u makkelijker te maken zal binnen enkele maanden de NEN-ISO 50001 ook worden vertaald in het Nederlands.

De NEN ISO 50001 is mede dankzij de inzet van de nationale normcommissie Energie Efficiency en Energiediensten tot stand gekomen. Uw inbreng in deze normcommissies wordt zeer op prijs gesteld. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Bert Dijkstra, e-mail: energy@nen.nl of telefoon (015) 2690 108.