Circulair denken, circulair doen: dé nieuwe norm!

Afspraken voor een circulaire economie

Lees de inspirerende verhalen

Hoe kunnen afspraken de transitie naar een circulaire economie versnellen?

Marktacceptatie is van essentieel belang voor de transitie naar een circulaire economie. Om opschaling van circulaire producten en diensten te realiseren moeten overheid en bedrijfsleven voldoen aan (internationaal) geldende normen.

Recente ontwikkelingen zoals het Rijksbreed programma Circulaire Economie en het nationaal grondstoffenakkoord maken de discussie over normalisatie urgenter dan ooit.

Hoe kunnen breed-gedragen nationale en internationale afspraken effectief bijdragen aan de transitie naar een circulaire economie?

Lees de inspirerende verhalen of luister naar de podcasts over de huidige en gewenste rol van normalisatie uit de markt van bouw, consumptiegoederen, kunststoffen, biomassa & voedsel en maakindustrie.


Lees de verhalen Luister de podcasts




ACTUEEL

Terugblik op de Week van de Circulaire Economie 2018

Op 15 januari 2018 begon in Nederland de Week van de Circulaire Economie. Bij Rijkswaterstaat een week met een vol programma, waarin we samen met partners lieten zien hoe we binnen projecten al circulair werken. Dat wil zeggen, grondstoffen hoogwaardig hergebruiken en zo min mogelijk afval produceren.

Terugblik kennissessies




Presentatie transitieagenda's Nederland Circulair in 2050

Rapport: Normen en certificaten als stimulans voor Circulaire Economie

Hoe kunnen normen de circulaire economie versterken? Op basis van onderzoek aan 8 concrete cases geeft dit onderzoek hier antwoorden op.


Met dit rapport willen wij meer inzicht geven in de rol van normen en certificaten als stimulans voor Circulaire Economie en de discussie over de transitieagenda voor circulaire economie een stap verder te helpen. Na een screening van ruim 300 Green Deals en andere projecten zijn cases geselecteerd. Voor deze 8 cases zijn gesprekken gevoerd met bedrijven, waaronder de indieners van de ‘Green Deals’, en overheden:

    1. Groencertificaten biobased bouwproducten
    2. Recycling harde kunststoffen
    3. Duurzame geleiderail
    4. Biobased bouwmaterialen
    5. Energieprestatienorm gebouwen en biomassa-installaties
    6. Invoeding groen gas in aardgasnet
    7. Scheepsafvalstoffen
    8. Inzet struviet als meststof

Download het volledige rapport met conclusies en aanbevelingen

LEES DE VERHALEN



Circulair denken, circulair doen: dé nieuwe norm

Grondstoffen worden met de fors groeiende bevolking steeds schaarser. Om dit op te lossen is een andere economie noodzakelijk: een circulaire economie. In 2017 is het Grondstoffenakkoord getekend, waar ook NEN zijn handtekening onder heeft gezet en hier volledig achter staat. De bedoeling is dat Nederland in 2050 ‘circulair’ is. Een veelomvattende operatie volgens Ab de Buck, consultant van NEN. De redactie spreekt met hem over de mogelijke scenario’s die Nederland te wachten staan, maar vooral over de oplossingen en de campagne ‘Circulair denken, circulair doen: dé nieuwe norm’.

Lees verder

Jacqueline Cramer, voormalig minister van VROM

Ambassadeur: Circulaire Economie



Marktacceptatie van circulaire producten en diensten

'Overschakelen naar een circulaire economie gaat niet vanzelf', zegt Jacqueline Cramer. Zij zet zich al jaren in voor een wereld waarin de kringlopen rond energie, water en grondstoffen worden gesloten. Van 2007-2010 was zij minister van VROM en nu onder meer via de Amsterdam EconomicBoard en als ambassadeur circulaire economie bij NEN. 'Het is echt een systeemverandering waar we mee te maken hebben. Alle partijen in de productieketen moeten zich aanpassen om het mogelijk te maken.'

Lees haar verhaal

Jan Jonker, hoogleraar duurzaam ondernemen Radboud Universiteit

Sector: Circulaire Economie



Duurzame energie krijgt geweldige impuls

Wat voor de energietransitie geldt, gaat volgens Jonker ook op voor andere transities, waaronder die in de circulaire economie. 'Een speler van betekenis moet een steen in de vijver gooien, dat dwingt tot innovatie en andere businessmodellen, waardoor de transitie in een hele sector in een stroomversnelling raakt.' Over wat voor stenen en wat voor vijvers hebben we het zoal? Jonker: 'Ik denk dat mobiliteit, voedsel en bouw belangrijke domeinen zijn waar de omschakeling naar een circulaire economie gestalte krijgt.

Lees zijn verhaal

John Vernooij, algemeen directeur Omrin

Sector: Consumptiegoederen



Aanjager als afvalverwerker in de circulaire wereld

Omrin betekent kringloop in het Fries. Een toepasselijke naam voor het afvalverwerkingsbedrijf Omrin dat voor een belangrijk deel in Friesland actief is. 'Als afvalverwerker zitten we midden in de circulaire wereld en we willen daar graag een aanjager in zijn', zegt algemeen directeur John Vernooij. 'Dat doen we door zelf te innoveren en door partnerschappen aan te gaan die innovatie op gang brengen. Het Rijksprogramma ‘Van Afval Naar Grondstof (VANG)’ vormt daarbij ons kompas.'

Lees zijn verhaal

Eelco Smit, Sustainability Director bij Philips

Sector: Kunststoffen



Circulair gebruik maken van gerecyclede plastics

Afgedankte producten oplappen, onderdelen uit afgedankte producten hergebruiken, je producten niet meer verkopen maar leasen, gerecycled plastic gebruiken: het zijn allemaal manieren om je bedrijf meer circulair te maken. Philips gaat deze strategieën inzetten om in 2020 15 procent van de omzet uit circulaire producten of services te halen. In juni 2016 was dat 8 procent, een flinke sprong dus. We zoomen met Eelco Smit, Sustainability Director bij Philips, in op het gebruik van gerecycled plastic.

Lees zijn verhaal

Arjan van der Vegte, manager Research en Development bij MOSO

Sector: Biomassa & voedsel



Meer kwaliteit door normen voor bamboe

Bamboe is in de aard een 'groen' materiaal. Het is botanisch een gras, met overwegend houteigenschappen. De bamboe stammen groeien zeer snel tot een maximale hoogte van 15 à 20 meter en verkrijgen binnen vier jaar houteigenschappen. Dan kunnen de stammen geoogst worden en tot bamboe producten verwerkt worden. Door het oogsten stimuleer je de planten om met nieuwe stammen door te groeien. Deze snelle groei en stimulans tot extra groei is gunstig voor de CO2-opname.

Lees zijn verhaal

Jos Beekwilder, manager Productveiligheid en Milieu bij Océ

Sector: Maakindustrie



Samen haalbare normen maken

Océ - opgericht in 1877 - is wereldleider op het gebied van digital imaging, industrial printing en business services. De missie van het bedrijf is het versnellen van nieuwe ontwikkelingen in digitale printtechnologieën en deze toe te passen in producten en diensten. Océ heeft, als onderdeel van de Canon groep, een uitgebreid netwerk van R&D-centra voor het ontwikkelen van opkomende digitale printtechnologieën in toekomstige markten.

Lees zijn verhaal

François de Bie, Senior Marketing Director bij Total Corbion PLA

Sector: Biomassa en voedsel



Bio-based kunststof: suiker als grondstof

Honderd procent bio-based kunststof maken, dat is waar Total Corbion PLA voor is opgericht. Als grondstof wordt suikerriet gebruikt, daar wordt met enkele tussenstappen Poly Lactic Acid (PLA) van gemaakt. Dat kan in verschillende 'smaken', afhankelijk van de eisen die bij een toepassing worden gesteld. Zo is er nu ook een PLA-variant die bestand is tegen hoge temperaturen; handig als je bijvoorbeeld koffiebekertjes wil maken.

Lees zijn verhaal

Eugène Sterken, CEO bij Koninklijke Ahrend

Sector: Maakindustrie



Circulaire inrichting van werkomgevingen

Het bieden van een gezonde, innovatieve en inspirerende werkomgeving, dat is wat Koninklijke Ahrend doet. Die doelstelling is al lange tijd ongeveer gelijk; de omstandigheden waaronder dat gebeurt en de resultaten die het oplevert, zijn sterk veranderd. Eugène Sterken, CEO bij Koninklijke Ahrend, legt uit: 'Tot pakweg vijftien jaar geleden was het kantoor dé plek waar mensen werkten. Daar stond het bureau, de computer, de kast met boeken en documenten.

Lees zijn verhaal

Wietse Wissema, Alligator Plastics en Erik de Ruijter, NRK

Sector: Kunststoffen



Normen voor gerecyclede kunststof: klein beginnen

'Als je wilt produceren binnen de principes van de circulaire economie, moet je stappen vooruit kunnen denken en je voortdurend bewust zijn dat je deel uitmaakt van een keten.' Aan het woord is Wietse Wissema, directeur-eigenaar van Alligator Plastics. Het snel groeiende bedrijf maakt kunststof producten voor allerlei toepassingen, variërend van biervaten tot auto-onderdelen. 'Als je bijvoorbeeld kunststof gaat mengen met andere stoffen, is het moeilijker om te hergebruiken dan bij ongemengde kunststof.'

Lees zijn verhaal

Cathy van Beek, bestuurder van Radboudumc

Sector: Consumptiegoederen



Zorg bruist van de circulaire ambities

Kleding, afvalstromen, apparatuur, gebouwen: ziekenhuizen bieden ongekend veel mogelijkheden om circulaire ambities gestalte te geven. Cathy van Beek, bestuurder van Radboudumc, is op verschillende manieren een aanjager om de zorg meer duurzaam en circulair te maken. 'Als je wilt produceren binnen de principes van de circulaire economie, moet je stappen vooruit kunnen denken en je voortdurend bewust zijn dat je deel uitmaakt van een keten.'

Lees haar verhaal

Interview met Bart Bost van Greentom

Sector: Consumptiegoederen



Design for recycling

'Design for recycling', dat is voor Bart Bost de kern van de bedrijfsvoering van Greentom. Enkele jaren geleden richtte hij dit bedrijf op, waar kinderwagens worden gemaakt. Bost: 'Ik heb al bij tal van bedrijven kinderwagens ontworpen, maar had uitgesproken ideeën over hoe het beter, meer circulair kan. We willen extreem groen zijn in al onze bedrijfsprocessen. Als we dat met de kinderwagens tot in de perfectie beheersen, willen we er stap voor stap producten aan toevoegen zodat uiteindelijk een hele lijn aan Greentom lifestyle-producten ontstaat.' Met de kinderwagen won Greentom in 2016 de prestigieuze Red Dot award, een internationale designprijs.'

Lees zijn verhaal

Interview met Annemarie Rakhorst

Sector: Circulaire Economie



Bouwen aan een duurzame toekomst

Duurzame oplossingen naar de toekomst toe, dat is de rode draad in de activiteiten van Anne-Marie Rakhorst. 'Sociale inclusie is voor mij een belangrijke bouwsteen om een duurzame, circulaire samenleving op te bouwen', zegt Rakhorst. 'Ik vind het belangrijk om mensen echt te verbinden met de transitie naar een duurzame samenleving. Kinderen hebben daarin een speciale rol: het gaat om hun toekomst, en met hun frisse ideeën kunnen ze hier een belangrijke bijdrage aan leveren.'

Lees haar verhaal

Interview met Marcel van Enckevort van QCP

Sector: Kunststoffen



Naar een volwassen markt voor gerecyclede kunststof

De productie van gerecyclede kunststof wordt steeds volwassener. Via de afvalverwerkers is de laatste jaren een grote stroom ontstaan, dat wordt uitgesorteerd tot bruikbare fracties om weer nieuwe kunststof van te maken. Maar Marcel van Enckevort heeft het gevoel dat ‘de business’ pas aan het begin staat. 'Als je met dezelfde kwaliteit en betrouwbaarheid wil leveren als de traditionele petrochemische industrie, dan moet je dezelfde normen en regels in acht nemen.

Lees zijn verhaal

Interview met Cécile van Oppen van Copper8/Ton Bernts van Alliander

Sector: Bouw



Het stellen van 'betere' vragen

'Een betere wereld begint bij het stellen van een betere vraag.' Voor Cécile van Oppen, medeoprichter van het bedrijf Copper8, is het een van de belangrijkste uitgangspunten in haar handelen. 'We helpen organisaties met circulaire ambities om procesdoorbraken te bereiken. De juiste beginvragen zijn nodig om een fundamenteel ander, beter resultaat te krijgen.' Dit speelde onder meer bij de ontwikkeling van het gebouw van Alliander in Duiven.

Lees haar verhaal

Interview met Frank van Bokhorst, commercieel directeur bij GRO

Sector: Biomassa & voedsel



Van koffiedik naar bitterbal

Er wordt veel koffie gedronken in Nederland. Daardoor is er ook veel koffiedik. Doorgaans belandt dat bij het afval, maar het bedrijf GRO (Green Recycled Organics) gebruikt het als grondstof voor het kweken van oesterzwammen, die groeien er perfect op. Omdat de oesterzwam een goede vleesvervanger is, wordt het bijvoorbeeld verwerkt in kroketten en bitterballen. 'We leveren producten terug aan dezelfde bedrijven waarvan we het koffiedik betrekken'.

Lees zijn verhaal

Interview met Arjen Brinkmann, directeur BVOR

Sector: Biomassa & voedsel



In het hart van circulaire economie

Iets nuttigs doen met organische reststoffen, dat is was de leden van de BVOR (Branche Vereniging Organische Reststoffen) bindt. 'Onze leden vertegenwoordigen met 2 miljoen ton groen restmateriaal en 1 miljoen gft bijna 80 procent van het volume dat jaarlijks wordt verwerkt', zegt BVOR-directeur Arjen Brinkmann. 'Uit deze reststromen produceren onze leden onder meer compostproducten, biobrandstoffen en meer innovatieve producten zoals vezels voor kartonnage.'

Lees zijn verhaal

Interview met Michel Baars, oprichter van het bedrijf New Horizon

Sector: Bouw



Urban mining: een stad vol grondstoffen

De stad zit vol met grondstoffen. Alle gebouwen, of het nu woningen of kantoren zijn, worden vroeg of laat gerenoveerd, getransformeerd of gesloopt. Daarbij komen grote hoeveelheden sloopmateriaal vrij. Maar voor Michel Baars, oprichter van het bedrijf New Horizon, zijn het grondstoffen die opgewerkt kunnen worden tot volwaardig gerecycled materiaal. 'In prijs en kwaliteit doet het niet onder voor nieuwe materialen', zegt Baars.

Lees zijn verhaal



LUISTER DE PODCASTS

NENPodcast-serie Circulaire Economie: de wereld van grondstoffen en hergebruik

Hergebruik van materiaal, maar hoe garandeer je een hoge kwaliteit?

Jacqueline Cramer, ambassadeur voor hergebruik in de regio Groot-Amsterdam, geeft haar visie op de wijze waarop hergebruik van materialen verbeterd kan worden. Hoe kan de Nederlandse concurrentiepositie hierin nog sterker worden? In het panel reageren Wietse Wissema, van Alligator Plastics en Bestuurslid van de NRK, Harold Pauwels en Martijn van Rijn van NEN op haar visie en praktijkvoorbeelden.



Een stofzuiger van gerecycled kunststof, wat is daarvoor nodig?

Wat hebben we nodig om kunststoffen zo hoogwaardig mogelijk te hergebruiken? Hoe kan de Nederlandse concurrentiepositie hierin nog sterker worden? We bespreken dit onderwerp aan de hand van een concrete casus. John van Schagen bracht een bezoek aan het recyclingbedrijf Coolrec in Dordrecht en liet zich daar rondleiden door directeur Arjen Wittekoek. In een paneldiscussie reageren Eelco Smit van Philips, Wietse Wissema van Alligator Plastics en Martijn Geertzen van NEN wat zij als organisatie doen om hergebruik van kunststoffen te realiseren.



Oude legerpakken opnieuw gebruiken, hoe doet het ministerie van Defensie dat?

Hoogwaardig hergebruik van bedrijfskleding is essentieel in een circulaire economie. Maar wat is er nodig om dit te realiseren? Hanneke op den Brouw, actief bij Materialen en Milieu, Rijkswaterstaat en Harold Pauwels van NEN reageren op de case van het ministerie van Defensie. Aletta Westra vertelt vanuit de locatie van de BIGA Groep, een sociale werkplaats, waar de wijze van kledingverzameling wordt toegelicht. Ook wordt er gesproken over het weer in gebruik nemen van de bedrijfskleding of zelfs het terugbrengen tot een nieuwe grondstof.



Alles over hergebruik bouwmaterialen & circulair aanbesteden

Wat hebben we nodig om bouwmaterialen zo hoogwaardig mogelijk te hergebruiken? In de casus van cepezed vertelt Menno Rubbens op welke wijze hij te werk is gegaan bij de aanbesteding van het tijdelijke gerechtsgebouw in Amsterdam. In het panel reageren Noor Huitema van CopperEIGHT en Harold Pauwels van NEN over hun aanpak en geven voorbeelden van andere aanbestedingen waarbij op een ander manier gekeken wordt naar de klantvraag.



Wat hebben we nodig om voedingsstoffen uit landbouwgrond zo hoogwaardig mogelijk te hergebruiken?

De podcast over de circulaire economie en biomassa en voedsel gaat in op de voedingsstoffen uit landbouwgrond die zo hoogwaardig mogelijk hergebruikt kunnen worden. Pieter Brooijmans van de Suiker Unie neemt u mee in de wereld van COSUN en vertelt over de verwerking van suikerbieten tot suiker. In het panel zitten Toine Timmermans van de Wageningen Universiteit & Research en Juliane Eykelhoff van NEN die ingaan op de case van COSUN en de belemmeringen die er op dit moment zijn.

Rol NEN bij behalen doelstellingen Nederland Circulair in 2050

Afspraken kunnen marktpartijen helpen hun afzetmarkt aanzienlijk te vergroten. Bovendien merken we ook dat er behoefte is aan nieuwe businessmodellen.

Harold Pauwels, Business Unit Manager Standards

Circular Economy Lab16: Marktacceptatie van circulaire producten en diensten

Hoe normen de transitie naar een circulaire economie versnellen


Op dinsdag 20 juni 2017 organiseerden het Utrecht Sustainability Institute en NEN het Circular Economy Lab: marktacceptatie van circulaire producten en diensten. Met als centrale vraag: hoe kunnen breed-gedragen nationale en internationale afspraken effectief bijdragen aan de transitie naar een circulaire economie. Lees het verslag of bekijk de video van deze dag voor meer informatie.

Lees het verslag

Paneldiscussie: Rol van normalisatie in de transitie naar een circulaire economie. Onder leiding van prof. dr. Jacqueline Cramer, professor in sustainable innovation at Utrecht University. Met Eric Ruwiel, coördinator standaardisatie & certificering ministerie van Infrastructuur & Milieu, Han van Rijssen, directiesecretaris Vereniging Afvalbedrijven, Harold Pauwels, business unit manager standards NEN, Bas Slager, eigenaar Repurpose

De producent moet het vertrouwen hebben dat recyclaat bijdraagt aan een duurzaam productieproces.

Han van Rijssen, Vereniging Afvalbedrijven

Transparantie is cruciaal. Laten we wereldwijd dezelfde taal gaan spreken, dan kun je direct laaghangend fruit plukken.

Stefan van Uffelen, programmamanager MVO netwerk Beton

In gesprek over circulaire economie!

Bent u ook bezig met de overgang naar een circulaire economie en merkt u dat normen of richtlijnen nog niet geschikt zijn voor nieuw ontwikkelde producten, processen en/of diensten? Of misschien is uw product, proces of dienst zo vernieuwend, dat er nog geen normen of richtlijnen voor bestaan?

Neem dan contact op met NEN, zodat we kunnen kijken welke mogelijkheden er zijn om deze aan te passen of op te stellen. Want juist dat is de rol van NEN: het bijeen brengen van partijen die belang hebben bij afspraken over een bepaald onderwerp en daardoor de marktintroductie van nieuwe producten versneld wordt.

In contact
Heeft u zelf al een inspirerend voorbeeld van de wijze waarop u de transitie naar een circulaire economie heeft gemaakt? Dan willen we graag met u in contact komen! Wij zijn te bereiken op het telefoonnummer: (015) 2 690 32 of stuur ons een e-mail.

Stuur een e-mail