Ontwikkelingen op het gebied van circulair bouwen

Meer informatie over circulair bouwen


Platform CB’23: Circulair Bouwen in 2023

NEN geeft samen met De Bouwcampus, Rijkswaterstaat en Rijksvastgoedbedrijf invulling aan het streven is om vóór 2023 nationale, bouwsector-brede afspraken op te stellen over circulair bouwen. Zo verbinden we partijen die in de bouwsector zitten én circulaire ambities hebben met elkaar. Dit doen we onder de vlag van Platform CB’23. Dit platform heeft een horizon van vijf jaar: van 2018 tot 2023. Kort genoeg om druk op de ketel te zetten en lang genoeg om tot concrete resultaten en afspraken te komen.

In juli 2018 vond de kick-off van dit platform plaats. In de tussentijd is een heleboel werk verzet. Zo zijn drie actieteams intensief aan het werk geweest om ieder een leidraad op te stellen die handvatten geeft voor de concrete aanpak van circulair bouwen. De actieteams bestaan uit allerlei bedrijven die hebben aangegeven zich te willen inzetten om de ambitie te behalen. Van architect tot aannemer, leverancier tot wetenschapper; samen zijn ze in gesprek in een actieteam. Op 4 juli 2019 hebben deze actieteams ieder een leidraad gepresenteerd waarmee stappen gezet kunnen worden om een meer circulaire bouwsector te realiseren.

De drie actieteams zijn:
1. Actieteam Framework circulair bouwen
2. Actieteam Paspoorten voor de bouw
3. Actieteam Meten van Circulariteit

Actieteams

Framework Circulair Bouwen

Alhoewel er veel over wordt gesproken en geschreven, is het begrip Circulair Bouwen nog niet volledig geland in de bouwsector. Wat is het nu precies? Er is behoefte aan een eenduidig framework dat van initiatief naar realisatie tot sloop duidelijkheid geeft over het begrippenkader en definities, en bijdraagt aan een eenduidig taalgebruik ten aanzien van circulair bouwen. Dit draagt bij aan bewustwording, draagvlak en duidelijkheid, wetend dat we over hetzelfde praten als we het hebben over circulair bouwen of de circulaire bouweconomie, zonder teniet te doen aan de diverse invulling hiervan. Het te ontwikkelen Framework Circulair Bouwen moet een raamwerk worden dat houvast biedt bij het toepassen van circulaire principes in het bouwproces. Met als doel circulariteit voor zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers transparant te maken en samenwerking in de keten te bevorderen.

Lees verder

Paspoorten voor de bouw

Inzicht in de toegepaste bouwelementen in een bouwwerk is essentieel. Momenteel worden verschillende (materialen)¬paspoorten van bouwwerken ontwikkeld om inzichtelijk te maken welke materialen bij de bouw zijn gebruikt en hoe ze zijn verwerkt en onderhouden om de hergebruikpotentie te vergroten. Voorkomen moet worden dat verschillende systemen tot dusdanig verschillende paspoorten leiden dat vergelijking tussen bouwwerken en de toegepaste bouwelementen en uitwisseling van de verzamelde data onmogelijk wordt. Een geharmoniseerd, uniform raamwerk als basis voor alle paspoorten verdient de voorkeur.

Lees verder

Meten van circulariteit

Om de mate van circulariteit van een materiaal, product, bouwwerk of gebied inzichtelijk te maken is een uniforme, effectieve meetmethode onmisbaar. Voorkomen moet worden dat verschillende methoden tot verschillende resultaten leiden waardoor vergelijking onmogelijk wordt en ‘cherry picking’ (met welke methode kom ik tot het gunstigste resultaat) tot de mogelijkheden gaat behoren. Gezien onder andere de lange levensduur van bouwwerken en de gefragmenteerde keten zullen vele aannamen nodig zijn om tot een beoordelingsmethodiek te komen die een zo realistisch mogelijke benadering geeft. Het is echter vooral van belang om te identificeren welke indicatoren het meest relevant zijn om de relatieve prestatie van bijvoorbeeld bouwwerk A met bouwwerk B inzichtelijk te maken.

Lees verder

Hergebruik van constructieve elementen

Producten en elementen in gebouwen, zoals kolommen, balken en kozijnen, worden vaak niet als geheel hergebruikt, terwijl ze daar technisch nog prima voor geschikt kunnen zijn. Een belangrijke reden is dat de kwaliteit niet eenduidig vaststaat. Een cruciale factor hierbij is de zogenaamde 'CE-markering': nieuwe bouwproducten hebben doorgaans een CE-keurmerk, en daarmee staat de kwaliteit vast. Bij hergebruikte producten ontbreekt zo'n keurmerk. Om te voorkomen dat nog bruikbare producten en elementen als afval worden afgevoerd en met toevoeging van veel energie worden gerecycled, is er behoefte aan duidelijke criteria voor hergebruik op product- en elementniveau. Om voor de verschillende productcategorieën dezelfde systeemaanpak te gaan hanteren, zou de eerste stap zijn een "guideline" op te stellen.

IFD Beweegbare bruggen

In 2018 is de eerste NTA (Nederlandse Technische Afspraak) IFD-bouw gelanceerd; de NTA voor beweegbare bruggen. In de wereld van grond-, weg- en waterbouw (GWW) wordt al jaren gesproken over de kansen en mogelijkheden van bouwen volgens IFD principes.

IFD staat voor Industrieel, Flexibel, Demontabel. Ofwel werken met gestandaardiseerde bouwstenen die fabrieksmatig zijn geproduceerd, precies in elkaar passen, snel aangebracht kunnen worden én geschikt zijn voor hergebruik. Door het definiëren en standaardiseren van (brug)elementen kunnen we beweegbare bruggen circulair ontwerpen en tegelijkertijd beter, sneller én efficiënter, bouwen en onderhouden met veel minder hinder voor de omgeving. Uiteraard met behoud van de unieke verschijningsvormen die past bij de locatie en functionaliteit van de bruggen.

Met de publicatie van de NTA stopt deze ontwikkeling niet, in 2019 zal een vervolg gestart worden met een verdere verbreding en verdieping van dit onderwerp in een tweede versie van de NTA.


Lees verder