Inpandige vluchtweg maakte brand in seniorenappartement complex

02-02-2015 Een korte hevige brand in een seniorenappartement in Rotterdam, april vorig jaar, groeide voor de hulpdiensten uit tot een complexe situatie. Het pand bleek niet te voldoen aan de minimale brandveiligheidsregels uit het Bouwbesluit. De enige inpandige vluchtweg stond vol rook.

Op 15 april vorig jaar breekt brand uit in een appartement in gebouw Het Lichtpunt in Rotterdam. Het gebouw biedt huisvesting aan voornamelijk oudere bewoners. De brand wordt snel geblust met een brandslanghaspel. Maar de brand heeft dan al voor heel veel rook gezorgd die zich door het pand en verschillende woningen verspreidt.

Vanwege de rookverspreiding wordt een groot deel van het gebouw direct geëvacueerd. Uiteindelijk wordt besloten alle 232 bewoners te evacueren. De evacuatie vereist een grootschalige inzet van hulpdiensten. De enige inpandige vluchtweg stond al snel vol met rook. Veel bewoners bleken bovendien hulpbehoevend. Zij konden zichzelf niet in veiligheid brengen. Een aantal bewoners moest van hun balkon gehaald worden.

Onderzoek naar de brand

De Brandweeracamdemie heeft de brand in het Rotterdamse wooncomplex onderzocht [lees hier het onderzoeksrapport (pdf)]. Een brand, zelfs een uitzonderlijk felle brand, in één appartement zou in theorie namelijk niet tot de ontruiming van een geheel flatgebouw mogen leiden.


Minimale brandveiligheidsregels

In Nederland dienen bouwwerken minimaal te voldoen aan brandveiligheidsregels zoals die in het Bouwbesluit zijn vastgelegd. Het Bouwbesluit kent verschillende niveaus van brandveiligheid, maar het niveau waar alle in gebruik zijnde panden in ieder geval aan moeten voldoen is het niveau voor bestaande bouw.


Rookcompartimentering

De onderzoekers van de Brandweeracademie constateren dat wooncomplex Het Lichtpunt niet aan dit minimale niveau voldeed. Een van de manco’s was de rookcompartimentering. De rook kon zich vanuit één appartement verspreiden naar gangen, het trappenhuis en meerdere andere appartementen. Dit leidde tot grote problemen voor de overige bewoners van het gebouw.


Inpandige vluchtweg

Het feit dat het pand alleen over een inpandige vluchtweg beschikte, leidde volgens de onderzoekers voor de hulpdiensten tot een toename van de complexiteit. ‘De vluchtweg stond voor de meeste bewoners onder de rook. Dit weerhield deze mensen om te vluchten.’

Bewoners in seniorenappartementen als Het Lichtpunt worden verondersteld in geval van brand zichzelf in veiligheid te kunnen brengen. Bij deze brand werd duidelijk dat dit voor veel oudere bewoners tot grote problemen kan leiden.


Herbestemming

Volgens de onderzoekers is dit laatste een belangrijke conclusie. Veel zorginstellingen worden geconfronteerd met leegloop. Dikwijls wordt gekozen voor herbestemming van het pand: van zorginstelling naar ‘gewoon’ woongebouw voor senioren. Gevolg van de omvorming is wel dat de bewoners voortaan zelfstandig het pand moeten kunnen verlaten bij brand. Bij een zorginstelling zijn er juist extra voorzieningen, als brandmeldinstallatie en personeel of BHV-ers aanwezig om bewoners in veiligheid te kunnen brengen. Deze vervallen na de herbestemming tot ‘normaal’ woongebouw.


Regelgeving Bouwbesluit

Het Bouwbesluit laat volgens de onderzoekers overigens alle ruimte voor een dergelijke herbestemming. Volgens het Bouwbesluit is er geen sprake van een verandering in de ‘gebruiksfunctie’ Het Lichtpunt werd omgevormd van ‘bejaardenhuis’ naar gewoon woongebouw met appartementen. De herbestemming van Het Lichtpunt heeft destijds dan ook niet geleid tot brandpreventieve aanpassingen van de woningen of overige delen van het woongebouw.

Arjen Littooij, algemeen directeur van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond roept gebouwexploitanten op om zich niet alleen te richten op wat de wet voorschrijft, maar ook te kijken naar de aanwezige risico’s en de mate van zelfredzaamheid van bewoners.
Volgens Littooij is de complexe problematiek die speelde bij Het Lichtpunt niet uniek in Nederland omdat er al enige jaren een ontwikkeling gaande is om ouderen zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen. Soms is dat in moderne panden die voldoen aan alle brandpreventieve eisen conform het Bouwbesluit 2012. Vaak betreft het echter panden van meerdere decennia oud.

De onderzoekers van de Brandweeracademie zien in de praktijk echter dat het ‘absolute minimumniveau’ aan brandveiligheid vaak niet eens gehaald wordt. In geval van Het
Lichtpunt is het allemaal relatief goed afgelopen en zijn er ‘slechts’ zeventien mensen naar
het ziekenhuis vervoerd met beperkt letsel als rookintoxicatie en een enkeling met
brandwonden.


Relevante normen

Norm

UIT 30:2014 nl

Praktijkgids Bouwbesluit - Brandveiligheid

De praktijkgids Brandveiligheid belicht alle normen die het Bouwbesluit 2012 op het gebied van brandveiligheid aanstuurt. Daabij wordt onderscheid gemaakt in bouwkundige brandveiligheid, brandveiligheidsinstallaties en brandveilig gebruik.

Meer informatie over deze norm

Eerder door u bekeken

Top Gasnormen

Contact Gas & Water

(015) 2 690 234

bi@nen.nl