Leer risico’s inschatten tijdens training introductie ATEX-richtlijnen en explosieveiligheid

26-05-2020 ‘Er is nog steeds te weinig kennis van explosieveiligheid in Nederland. Ik vind het enorm interessant.’ Omdat hij het ook nog eens razend leuk vindt om mensen iets te leren en om zijn kennis over te brengen, werd Hans Broekmeulen docent bij NEN. Hij verzorgt al meer dan veertien jaar trainingen, onder meer de introductie ATEX-richtlijnen en explosieveiligheid.

Hans doorliep zo ongeveer alle opleidingsniveaus die er in de installatietechniek zijn. Al voor zijn afstuderen op de hts maakte hij samen met zijn maten elektrische installaties voor klanten. Na zijn opleiding kwam Hans, door eerst twee jaar bij HOLEC te hebben gewerkt, terecht bij het internationale chemisch-farmaceutische bedrijf Organon Diosynth in Oss. Daar vervulde hij zo’n 33 jaar met veel plezier de functie van chef elektro en installatie.

Explosieveiligheid kreeg de grote interesse van Hans, die sinds een aantal jaar als zelfstandig adviseur werkt. Hij adviseert, doet inspecties en geeft trainingen op het gebied van explosieveiligheid.

‘Ik ben een nieuwsgierig mens en heb altijd geprobeerd om zoveel mogelijk kennis te vergaren. Dat deed ik uit boeken, uit onderzoeken en door zelf ook zoveel mogelijk trainingen en conferenties bij te wonen. Vooral in Duitsland, want daar is de meeste kennis op het vakgebied. Als je er maar genoeg tijd in stopt, word je vanzelf specialist.’ En wat is er nu mooier dan al die kennis over te brengen aan mensen die graag iets over explosieveiligheid willen leren? Dus toen een collega veertien jaar geleden vroeg of Hans samen met hem een NEN-training wilde verzorgen, was de beslissing snel genomen.

Training voor iedereen

De introductietraining ATEX-richtlijnen en explosieveiligheid is – de naam zegt het eigenlijk al – een heel algemene training. Dat trekt een diverse groep deelnemers aan, met verschillende behoeftes. De deelnemers zijn veiligheidskundigen, werktuigbouwkundigen, elektromonteurs, engineers en zelfs inkopers of leidinggevenden. Eigenlijk iedereen die zich bezighoudt met elektrische of mechanische installaties in een explosiegevaarlijke omgeving. Het lijkt misschien lastig om zon diverse groep de basisprincipes van explosieveiligheid bij te brengen. Dat valt in de praktijk best mee. ’Het zijn allemaal ervaren mensen die geïnteresseerd zijn in het onderwerp en graag iets willen leren. Dat maakt het wel makkelijker.’

Hoewel Hans wel degelijk in zijn hoofd heeft wat hij de deelnemers van de training die dag wil overbrengen, begint hij toch altijd met de vraag ‘wat willen jullie van me leren?’ Aan de hand van de vragen die dan komen, weet de docent waar hij die dag de nadruk op moet leggen en hoe hij de training voor iedereen interessant kan maken.

Risico’s kunnen inschatten

De twee Europese ATEX-richtlijnen, ATEX 114 en ATEX 153, zijn de basis van de training. ATEX 114 bepaalt aan welke eisen producten, apparaten en veiligheidsvoorzieningen een elektrische installatie moet voldoen die wordt gebruikt in explosiegevaarlijke omgevingen. Deze richtlijn geldt voor de fabricage van producten en is vooral van toepassing op fabrikanten.

De richtlijn ATEX 153 beschrijft de veiligheidseisen die werkgevers of eigenaren van ATEX-installaties verplicht moeten treffen, zodat medewerkers veilig en gezond kunnen werken in omgevingen met explosiegevaar. De richtlijn wordt toegepast op de omgeving, de procedures en de instructies van medewerkers en is opgenomen in de Arbowet.

‘De Europese richtlijnen zijn wettelijk verplicht en heel belangrijk, maar die wetteksten zijn niet eenvoudig te lezen.’ Toch moet je goed weten waar je aan moet voldoen en dat is nu precies waar Hans in is gespecialiseerd. ‘Tijdens de trainingsdag leg ik uit wat het belangrijkste is in de richtlijnen en vooral waarom ze er zijn. Als je dat snapt, dan blijft de informatie veel beter hangen en kun je ook zelf goed de risico’s inschatten. Het is tussen de regels door kunnen lezen.’

Proefjes

De training duurt een dag en een deel is gereserveerd om het vakgebied te schetsen, het verband tussen ATEX 114 en ATEX 153 te leggen en uit te leggen hoe je bepaalde risico’s kunt inschatten. Naast dit theoretische deel is er zeker veel ruimte voor de praktijk. Bijvoorbeeld door de deelnemers uit eigen ervaring te laten vertellen en te putten uit de rijke ervaring van Hans zelf. ’In de middag doe ik altijd proefjes. Dat is dé manier om een lastig onderwerp eenvoudig uit te leggen.’


Statische elektriciteit

Een van die proefjes laat zien hoe belangrijk het is om aan de kledingvoorschriften te voldoen. In een explosiegevaarlijke omgeving moet je bijvoorbeeld altijd elektrostatisch geleide schoenen dragen en er zijn strenge voorschriften voor kleding. Dat is niet voor niets. ’Heb jij weleens dat je je trui uittrekt en dat je hoort dat het knettert? Dan ontstaat er statische elektriciteit en dat zijn allemaal vonkjes. En een klein vonkje kan uiteindelijk een enorme explosie veroorzaken. Daarom staat er in de richtlijn bijvoorbeeld ook dat wanneer je je trui uit wilt trekken, je dat in een andere ruimte moet doen. Het klinkt als een overbodige maatregel, totdat je met eigen ogen ziet wat voor gevolgen zo’n handeling kan hebben.’

Een leuke dag

Het is serieuze materie die Hans onderwijst. Maar hij is pas tevreden als de deelnemers na afloop laten weten dat ze ook een leuke dag gehad hebben. ’Ik zeg altijd trainen is entertainen. Een training moet ook een beetje dynamisch zijn. Dus ik probeer het ook een beetje leuk te maken.’

Wat weet u na afloop?

  • U kent de normen die van belang zijn bij het creëren van een explosieveilige omgeving.
  • U weet hoe u met behulp van ATEX 114 en ATEX 153 materieel kunt beoordelen op explosieveiligheid.
  • U heeft basiskennis van wat statische elektriciteit is en hoe u hiermee om moet gaan.
  • U heeft basiskennis van de eisen die gesteld worden aan elektrische constructies en kunt deze vertalen naar een veilige werkomgeving.
  • U heeft inzicht in de gevaren en risico’s.
  • U kent de belangrijkste constructievormen van elektrische materialen en herkent coderingen van materie.

Ook de training volgen?

Ga naar: training: ATEX-richtlijnen en explosieveiligheid: introductie voor meer informatie en beschikbare data. Wilt u samen met uw collega’s de training volgen? Of wilt u met collega’s kennisdelen en opfrissen en weer helemaal op de hoogte gebracht worden van de laatste stand van zaken? Dan kan NEN voor u een bedrijfstraining verzorgen. Vraag vrijblijvend een offerte bij ons aan!

Norm

NPR 7910-1:2010+C1:2012 nl

Gevarenzone-indeling met betrekking tot explosiegevaar - Deel 1: Gasexplosiegevaar, gebaseerd op NEN...

De Nederlandse norm NEN EN IEC 60079-10-1:2009 geeft de principes voor het vaststellen van de gevarenzone-indeling doch verwijst voor de daadwerkelijke uitvoering ervan naar nationale richtlijnen. De praktijkrichtlijn NPR 7910-1 is deze nationale ric...

Meer informatie over deze norm

Norm

NPR 7910-2:2010 nl

Gevarenzone-indeling met betrekking tot explosiegevaar - Deel 2: Stofexplosiegevaar, gebaseerd op NE...

Deze praktijkrichtlijn geeft richtlijnen voor het bepalen van de gebieden waar - en de waarschijnlijkheid waarmee - een explosieve atmosfeer aanwezig kan zijn teneinde de aard en de afmetingen van de gevarenzones vast te kunnen stellen. CURSUSSEN ATE...

Meer informatie over deze norm

Eerder door u bekeken

Top normen Machinebouw

Contactgegevens

Voor meer informatie neem contact met ons op:

(015) 2 690 180

iv@nen.nl

Contact Industrie & Veiligheid

Voor uw vragen over gezond en veilig werken; machines en procesindustrie; mobiliteit, transport en logistiek en publicatiereeks gevaarlijke stoffen.



015 2 690 180

iv@nen.nl