‘Mechanische apparaten niet zonder explosiegevaar’

15-01-2016 Ten onrechte is er lange tijd te weinig aandacht geweest voor het explosiegevaar door mechanische apparatuur. Dat risico is er namelijk wel degelijk aldus Michiel Bakker, specialist explosieveiligheid en ATEX

Machines en andere apparaten die gebruikt worden in een potentieel explosieve werkomgeving moeten voldoen aan de ATEX 95-richtlijn. Vanaf 20 april 2016 wordt dit ATEX 114.



De minimale veiligheidseisen die in deze richtlijnen gesteld worden, zijn sinds 2003 hetzelfde voor zowel elektrische als mechanische apparaten. Europa is wereldwijd zelfs het enige werelddeel met normen voor mechanische apparatuur in explosiegevaarlijke omgevingen.


Toch zie je volgens Michiel Bakker in de praktijk de meeste aandacht uitgaan naar de explosieveiligheid rond elektrische apparaten. ‘Simpelweg omdat elektrische apparatuur in
principe altijd een ontstekingsbron bevat, en daar al decennia normen voor bestaan. Er was tot een aantal jaar geleden minder aandacht voor de risico’s van mechanische apparatuur.’

Ontstekingsbronnen
En dat is volgens Bakker ten onrechte. ‘Onderdelen in mechanische apparatuur als
verpakkingsmachines, transportsystemen en ventilatoren kunnen wel degelijk een
ontstekingsbron zijn. Het gevaar is juist dat er in mechanische machines veel potentiële
ontstekingsbronnen aanwezig kunnen zijn.’



Onderhoud is cruciaal
Onderhoud is in dat opzichte cruciaal. ‘Onderhoud vindt vaak plaats op basis van de
beschikbaarheid van een machine. Valt er een cruciaal onderdeel uit, dan vindt er direct
onderhoud plaats omdat anders de machine stilstaat. Het onderhoud is vaak niet preventief
gericht op mogelijk explosiegevaar’, aldus Bakker.

‘Neem als voorbeeld een pomp. Als dit geen kritisch onderdeel is voor een machine, dan ligt de onderhoudsfocus er vaak niet op. Maar slecht onderhoud van de pomp kan wel tot
problemen leiden omdat de pomp in een explosieve sfeer een mogelijke ontstekingsbron
kan zijn.’

In de praktijk ziet Bakker dat de meeste explosies niet langer ontstaan door elektrische machines, maar juist door de mechanische apparatuur. ‘De bewustwording hierover neemt gelukkig wel toe de laatste tijd.’

Ontstekingsanalyse
Voor het beoordelen van mechanische apparatuur in ATEX-zones is volgens Bakker een goede ontstekingsanalyse belangrijk.

De normreeks NEN-EN 13463 beschrijft de eisen aan niet-elektrische apparatuur in explosiegevaarlijke omgevingen. Voor niet-elektrische apparaten beschrijft de NEN-EN 15198 de methodiek van de ontstekingsanalyse.

De NEN-EN13463 serie normen worden spoedig vervangen door de ISO/IEC80079-36 en
ISO/IEC80079-37.

Bakker: ‘Hiermee worden de bestaande Europese normen mondiaal overgenomen en zal er ook buiten Europa meer aandacht gaan komen voor niet elektrische apparatuur in explosiegevaarlijke omgevingen.’

ATEX-richtlijnen en explosieveiligheid training
De aankomende wijzigingen in de normen en richtlijn komen aan bod in de NEN training:
ATEX-richtlijnen en explosieveiligheid: mechanische apparaten en systemen”.

Norm

NEN-EN 15198:2007 en

Methodiek voor de risicobeoordeling van niet-elektrisch materieel en onderdelen bedoeld voor plaatse...

Meer informatie over deze norm

Eerder door u bekeken

Contact adviespunt Machinebouw

Voor uw vragen over onder andere CE-markering, productaansprakelijkheid, risicobeoordeling, de gebruiksaanwijzing, het technisch dossier, eisen voor niet-voltooide machines en de verklaring van overeenstemming bent u bij ons aan het juiste adres.



(015) 2 690 180

advies.machinebouw@nen.nl