NEN-EN-IEC 62061 en NEN-EN-ISO 13849-1 vertaald

06-08-2014 Het is alweer 1,5 jaar geleden dat er een einde is gekomen aan de Europese harmonisatie van NEN-EN 954-1:1996. Hiermee kwam tevens een einde aan de relatief eenvoudige methode om, via een klasseindeling van de gevaren, een machinebesturing met de juiste veiligheidsvoorzieningen te ontwerpen, en daarmee te voldoen aan de essentiële eisen van de machinerichtlijn.

In plaats hiervan moet nu gebruik worden gemaakt van methoden die zijn gebaseerd op “functionele veiligheid” en “statistische faalkansberekeningen”. Deze methoden zijn duidelijk complexer van aard maar bieden wel meer mogelijkheden, zoals het gebruik van “intelligente” veiligheidscomponenten.



Voor het ontwerp van de veiligheidsvoorzieningen kunnen vanaf 1 januari 2012 de geharmoniseerde normen NEN-EN-IEC 62061 of NEN-EN-ISO 13849-1 worden toegepast.

De norm van “elektrotechnische” oorsprong, NEN-EN-IEC 62061 “Safety of machinery - Functional safety of safety-related electrical, electronic and programmable electronic control systems”, beschrijft een methode die bekend staat onder de naam “Safety Integrity Level” ofwel SIL voor toepassing in machines. Deze methode wordt al langer gebruikt voor de veiligheidssystemen en regelapparatuur binnen de procesindustrie.

Functionele veiligheid
Een andere variant van “functionele veiligheid” die is gebaseerd op “statistische faalkansberekeningen” vinden we terug in de norm NEN-EN-ISO 13849-1 “Safety of machinery - Safety-related parts of control systems”. Deze van huis uit “werktuigbouwkundige” benadering is wat jonger dan de elektrotechnische benadering en staat bekend onder de naam “Performance Level” ofwel PL. Deze benadering biedt het voordeel dat deze ook geschikt is voor andere technische domeinen, zoals pneumatiek en hydrauliek.

Om de toegankelijkheid van zowel SIL als PL binnen de machinebouw te vergroten heeft NEN, in samenwerking met de normcommissies NC 341 018 “Machineveiligheid” en NEC 44 “Elektrische uitrusting van machines”, besloten om beide normen in het Nederlands uit te brengen. In dit kader wordt door een team van NEN-medewerkers en commissieleden nauw samengewerkt aan de Nederlandse vertalingen. Door deze gezamenlijke aanpak ontstaat de gelegenheid om de bewoordingen en omschrijvingen in beide normen zo goed mogelijk op elkaar aan te laten sluiten. De grondgedachten in beide normen zijn immers gelijk: “functionele veiligheid” en “statistische faalkansberekeningen”.

Interessante aspecten
Tijdens dit vertaalwerk komt ook een aantal interessante aspecten aan het licht. Zo is in verschillende bepalingen duidelijk te merken dat de Engelstalige normen niet altijd door “native English speakers” zijn geschreven. Ook kent de Engelse taal begrippen die in het Nederlands voor meerdere uitleg vatbaar zijn. “Boze tongen” beweren zelfs dat een dergelijke interpretatieruimte (die ongetwijfeld ook in andere talen aanwezig is) de enige manier is om consensus te verkrijgen binnen alle betrokken landen. Naast de discussies die dat oplevert binnen het team “vertalers” brengt dit ook een groot aantal aandachtspunten mee die van pas komen bij toekomstige aanpassingen en/of het mogelijk samengaan van de beide normen in IEC en ISO verband.

Dat laatste is (internationaal gezien) de weg waar op ingezet wordt: het samenbrengen van IEC 62061 en ISO 13849-1 tot één gezamenlijke ISO/IEC-norm. Binnen een “Joint Working Group” wordt hier inmiddels aan gewerkt, met Nederlandse deelname vanuit genoemde normcommissies. Ook het Nederlandse platform “NEC 44/machineveiligheid” zal dit “merger-proces” de komende jaren met aandacht volgen. Het resultaat zal echter nog zeker een jaar of 5 op zich laten wachten.

Tot die tijd zal in Nederland gebruik kunnen worden gemaakt van de Nederlandse vertalingen van de huidige NEN-EN-IEC 62061 of NEN-EN-ISO 13849-1. Naar verwachting zullen beide vertalingen dit najaar (2013) gepubliceerd worden en verkrijgbaar zijn via de normshop van NEN.

Meer informatie
Mocht u meer willen weten over de vertalingen van deze normen of interesse hebben voor deelname en inspraak in een normcommissie, resp. het platform “NEC 44/machineveiligheid” dan kunt u contact opnemen met de begeleidende NEN-consultant, ir. Johan van Velthoven
E-mail: johan.vanvelthoven@nen.nl

Norm

NEN-EN-IEC 62061:2005/A1:2013 en

Veiligheid van machines - Functionele veiligheid van elektrische, elektronische en programmeerbare s...

Meer informatie over deze norm

Eerder door u bekeken

Contact adviespunt Machinebouw

Voor uw vragen over onder andere CE-markering, productaansprakelijkheid, risicobeoordeling, de gebruiksaanwijzing, het technisch dossier, eisen voor niet-voltooide machines en de verklaring van overeenstemming bent u bij ons aan het juiste adres.



(015) 2 690 180

advies.machinebouw@nen.nl