NPR 7601 voor 'Koelinstallaties' gepubliceerd

06-08-2014 Onlangs is de NPR 7601 ‘Toepassing van koolstofdioxide als koudemiddel in koelinstallaties en warmtepompen’ gepubliceerd.

Deze praktijkrichtlijn is gemaakt door de normcommissie 341094 ‘koelinstallaties en warmtepompen’. Deze praktijkrichtlijn is gericht op de toepassing van kooldioxide als koudemiddel of verdampende koudedrager in stationaire koelsystemen en warmtepompen.



In deze praktijkrichtlijn wordt onder kooldioxide verstaan het natuurlijk medium kooldioxide (R744) dat voldoet aan de koudetechnische eisen volgens NEN-EN 378-1+A2 bijlage 1 vallend in veiligheidsgroep A1.

De praktijkrichtlijn is gericht op veiligheid en heeft daardoor betrekking op ontwerp, installatie, oplevering, gebruik, onderhoud, inspectie, keuring en ontmanteling. De veiligheid tijdens de productie van koudemiddel valt buiten het onderwerp en toepassingsgebied van deze praktijkrichtlijn.

Classificatie en indeling van gevarenzone
Koelsystemen, koudemiddelen en hun omgeving worden, volgens NEN-EN 378-1+A2 met het oog op veiligheidsniveaus, in groepen ingedeeld

- naar verblijfsruimten (A, B of C),
- naar opstelling (a, b of c),
- naar soort koelsysteem (direct of indirect), naar giftigheid (A of B) en
- naar brandbaarheid (1, 2 of 3).

De aspecten giftigheid en brandbaarheid zijn bij CO2 niet van belang.

Verder behoort rekening te worden gehouden met de gevarenzone-indeling volgens de ATEX-richtlijnen en de daaruit voortvloeiende eisen.

Figuur 1 — Stroomschema voor het vaststellen van de maximaal toegelaten totale hoeveelheid kooldioxide voor een gegeven systeem

OPMERKING Limiet x ruimtevolume = 0,1 [kg/m3] x inhoud in [m3] = kg.

Legenda
A, B, C classificatie van de verblijfsruimte
A = algemene verblijfsruimte
B = verblijfsruimte onder toezicht
C = geautoriseerde verblijfsruimte

a, b, c classificatie opstelling
a geheel in verblijfsruimte
b compressoren, vloeistofvaten en condensors geplaatst in een machinekamer waar geen mensen verblijven of in de openlucht
c alle koudemiddel bevattende onderdelen in een machinekamer waar geen mensen verblijven of in de openlucht

DS en IS classificatie van koelsysteem
DS = direct systeem
IS = indirect systeem

Kooldioxide als koudemiddel
Kooldioxide als koudemiddel behoort bij levering op het vulpunt van de installatie minimaal aan de volgende eisen te voldoen: zuiverheid min. 99,9 %, lucht en andere niet-condenseerbare gassen: max. 1,5 vol% (damp bij 25 °C), vochtgehalte max. 10 ppm (gewicht), alle andere vervuiling totaal: max. 0,1 gew%, vaste stoffen/deeltjes: geen.

Nadat de installatie is afgeperst behoort de installatie te worden gevacumeerd tot onder het kookpunt van water zodat ook restvocht wordt verwijderd. Minimaal eenmaal behoort het vacuüm te worden gebroken met droge stikstof (kwaliteit 3,0 of beter). Er behoort op te worden gelet dat de temperatuur van de te vacumeren onderdelen voldoende hoog is om het mogelijk aanwezige vocht te doen verdampen.

Om er zeker van te zijn dat het koudemiddel op het vulpunt/de aansluiting van de installatie aan de gestelde eisen voldoet, behoren leveringscilinders, leveringstanks, vulslangen en vulleidingen schoon en droog te zijn voordat deze aan het koelsysteem mogen worden gekoppeld.

Veiligheidsvoorzieningen
In een koelsysteem behoren, afhankelijk van de aard en het gebruik hiervan, veiligheidsvoorzieningen te zijn aangebracht. Om het koelsysteem op een snelle en veilige wijze buiten bedrijf te kunnen stellen behoort bij installaties met een inhoud van meer dan 25 kg kooldioxide een noodstop- en alarmeringssysteem te worden toegepast.

Omgaan met kooldioxide als koudemiddel
De werkgever is op grond van het Arbeidsomstandighedenbesluit verplicht een beleid te voeren dat erop is gericht de werknemers te beschermen tegen verstikkingsgevaar. Een werknemer is in dit verband niet alleen een medewerker van het bedrijf waar het koelsysteem staat opgesteld, maar ook een medewerker van een ingehuurd bedrijf, bijvoorbeeld een koeltechnisch installateur. Voor aanvang van werkzaamheden behoort een taak-risicoanalyse (TRA) te worden opgesteld. Als blijkt dat de werkzaamheden risicovol zijn, behoren beheersmaatregelen te worden getroffen om het risiconiveau te verlagen.

Tijdens werkzaamheden aan een koelsysteem of aan de isolatie ervan bestaat een verhoogde kans op het ontstaan van brand door elektrische kortsluiting, slijpen, snijden, lassen, hardsolderen enz., alsmede door de toepassing van open vuur en roken. Voorzorgsmaatregelen zijn daarom noodzakelijk. Bij werkzaamheden waarbij koudemiddel vrij kan komen, behoort ervoor te worden gezorgd dat het koudemiddel zo veel mogelijk als nodig, is verwijderd.

De werkzaamheden behoren slechts te worden uitgevoerd met schriftelijke toestemming van de bedrijfsleiding (getekende werkvergunning). Deze vergunning geeft aan welke werkzaamheden zullen worden verricht, onder wiens toezicht deze worden verricht, welke maatregelen hierbij zijn genomen en gedurende welke periode de vergunning geldig is.

Terugwinning, hergebruik en afvoer
Kooldioxide als koudemiddel kan worden teruggewonnen, afgeblazen dan wel afgevoerd. Bij al deze handelingen behoren de benodigde veiligheidsmaatregelen in acht te worden genomen.

Hierbij behoort aandacht te worden besteed aan de milieuaspecten en eisen met betrekking tot de mogelijke aanwezigheid van (compressor)olie en andere verontreinigingen in het te verwijderen kooldioxide.

Kooldioxide mag op veilige wijze worden afgeblazen in de atmosfeer en hoeft niet te worden teruggewonnen of te worden afgevoerd.

Alleen daartoe competente personen voorzien van de juiste veiligheidsinstructies behoren zich bezig te houden met werkzaamheden die betrekking hebben op het slopen/ demonteren of het hergebruik van koelsystemen of onderdelen ervan (bijvoorbeeld filters, drogers, isolatiemateriaal, koudedragers e.d.) en kooldioxide. Afblazen, afvoer of hergebruik behoort op de juiste wijze te geschieden.

Verder komen in deze NPR aan de orde: noodplan en instructie, terugwinning, hergebruik en afvoer van koudemiddelen, competenties en certificering van vakbekwaamheid van het bedieningspersoneel.

Norm

NPR 7601:2013 nl

Toepassing van kooldioxide als koudemiddel in koelsystemen en warmtepompen.

NPR 7601 is gericht op de toepassing van kooldioxide als koudemiddel of verdampende koudedrager (in het vervolg koudemiddel genoemd) in stationaire koelsystemen en warmtepompen. Bij de toepassing van kooldioxide als koudedrager heeft deze praktijkric...

Meer informatie over deze norm

Eerder door u bekeken

Contact adviespunt Machinebouw

Voor uw vragen over onder andere CE-markering, productaansprakelijkheid, risicobeoordeling, de gebruiksaanwijzing, het technisch dossier, eisen voor niet-voltooide machines en de verklaring van overeenstemming bent u bij ons aan het juiste adres.



(015) 2 690 180

advies.machinebouw@nen.nl