Bruikbaarheidseisen weer terug in Besluit Bouwwerken Leefomgeving

07-02-2017 De bruikbaarheidseisen komen terug in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), met de mogelijkheid voor gemeenten om er via maatwerk gemotiveerd van af te wijken. Dat beloofde Minister Blok tijdens het Notaoverleg op 19 december 2016 waarin het Bbl werd behandeld.

De vier ontwerp-AMvB’s onder de Omgevingswet zijn tussen 1 juli en 16 september 2016 via internetconsultatie breed opengesteld voor reacties vanuit de samenleving. In totaal hebben zo’n 250 organisaties en individuen gebruik gemaakt van deze inspraakmogelijkheid. In de consultatieversie bleken de regels over de bruikbaarheid van nieuwbouw (woningen en utiliteitsbouw) uit Bouwbesluit 2012 grotendeels niet overgenomen in het Bbl. Landelijke eisen aan de buitenruimte, berging, plafondhoogte en toiletruimte zouden verdwijnen, waarmee meer ruimte ontstaat voor initiatiefnemers om beter in te spelen op wat in een bepaald segment van de markt of een specifieke regio gewenst is. Alleen de eisen met het oog op de fysieke toegankelijkheid voor mensen met een functiebeperking bleven in de consultatieversie landelijk geregeld. Dit vanwege het maatschappelijk belang om toegankelijke gebouwen te hebben in heel Nederland.

Veel bezwaren

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de Branchevereniging voor Nederlandse Architectenbureaus (BNA) en de Woonalliantie (Ieder(in), VACpuntWonen en de Woonbond) hebben in de consultatie aangegeven tegen het (geheel) vervallen van de bruikbaarheidseisen te zijn. Gevreesd wordt dat dit met name aan de onderkant van de woningmarkt, waar mensen het minder voor het kiezen hebben, kan leiden tot minimale woningen met bijvoorbeeld lage plafonds. Deze opmerkingen betreffen zowel goedkope huurwoningen als projectnieuwbouw en verbouw aan woningen.

Op 19 december 2016 kon onder meer de vaste commissie van Wonen en Rijksdienst vragen stellen aan minister Blok over de voorgenomen wijzigingen. ‘Hoe combineren we flexibiliteit en het in zijn algemeenheid gewenste pakket aan bruikbaarheidseisen? Kunnen we het in het Bbl eventueel omdraaien, dus de bruikbaarheidseisen wel opnemen en tegelijkertijd gemeenten de ruimte geven om onderbouwd hiervan te kunnen afwijken?’, vroeg onder meer Veldman (VVD) zich af.

‘Met het afschaffen van de gebruiksregels verdwijnen ook alle standaarden in de bouw. Dat is wat ons betreft slecht om de inzet van de kwaliteit in de bouw beter te kunnen borgen en het aantal fouten te kunnen terugdringen’, reageerde mevrouw Cegerek (PvdA). Het is volgens haar ook slecht voor de standaardisering, die de bouw juist beter en goedkoper kan maken. Met het oog op de aanstaande Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is het volgens haar juist nu zeer gewenst dat we flinke stappen zetten richting standaardisering. Met standaardiseren wordt ook de toegankelijkheid van gebouwen geborgd.

Reactie Minister Blok

‘De vraag die van belangenorganisaties komt en die ik ook bij de meeste sprekers hier terughoor, is: plaats de bruikbaarheidseisen weer terug in het Bouwbesluit. Mijn antwoord daarop is dat ik daarin mee wil gaan, maar dan met een afwijkingsmogelijkheid op gemeentelijk niveau voor bijvoorbeeld tiny houses, de kleine huizen’, aldus Blok. Daarnaast ligt er volgens de minister een grote transformatieopgave om voormalige kantoorgebouwen of verzorgingshuizen die niet meer aan de eisen van deze tijd voldoen, om te bouwen voor nieuwe bestemmingen, deels tot woonruimte, deels vaak ook kleine bedrijfjes. ‘Daarbij kunnen zich situaties voordoen waarin het moeten voldoen aan iedere regel van het oude Bouwbesluit mogelijkheden blokkeert, die maatschappelijk wel gewenst zijn. Het is dan inderdaad aan de gemeente om te beslissen of de bruikbaarheidseisen op die plek wel of niet logisch zijn.’

Hoe kan ik omgaan met die oude fabriekshal die aan zo’n smal straatje ligt dat je er geen balkon aan kunt hangen, maar waarvan we allemaal heel graag willen dat daar transformatie plaatsvindt, omdat die anders leegstaat? Blok: ‘Het lijkt mij wijs dat de standaardregel dan is om dat wel te doen, maar dat de gemeente daar in specifieke omstandigheden van kan afwijken, want dan regel je het niet helemaal dicht. Een overheid, dus ook een gemeente, moet in Nederland natuurlijk wel gemotiveerd afwijken van de regels.’

Overigens bleek er bij enkele commissieleden ook onduidelijkheid te bestaan rond toegankelijkheidseisen: daarvan werd namelijk in de consultatieversie niet beoogd dat die zouden verdwijnen, maar dat werd anders begrepen. Reactie van Blok: ‘Daarover bestaat een misverstand. De discussie gaat over de bruikbaarheidseisen, bijvoorbeeld het wel of niet hebben van een balkon. Dus de toegankelijkheidseisen - daarover ging de zorg over toegankelijkheid voor gehandicapten bij nieuwbouw - zaten erin en blijven erin.’

Bbl toch Bouwbesluit?

Wordt het straks Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), of blijft dit besluit gewoon ‘Bouwbesluit’ heten? Er wordt binnen het Overlegplatform Bouwregelgeving (OPB) geijverd voor het behoud van het begrip Bouwbesluit. Ook voor bijvoorbeeld het onderwijs is ‘Bouwbesluit’ inmiddels een bekende term. Aanpassing van die naam leidt tot veel correcties in voorlichtingsmateriaal, brochures en documenten voor het onderwijs. Bovendien is het Bbl bijna een kopie van het Bouwbesluit.

Bron: Bouwkwaliteit in de Praktijk

Meer informatie Bouwregelgeving

Voor meer informatie over de bouwregelgeving, bekijk het thema Bouwregelgeving.

Eerder door u bekeken

Informatie Bouw


NEN Klantenservice: Voor vragen over het bestellen van bouwnormen.

(015) 2 690 391

klantenservice@nen.nl


NEN Training & Advies: Voor vragen over praktijkgerichte bouwtrainingen (op maat).

(015) 2 690 188

training@nen.nl


NEN Bouw & Installatie: Voor inhoudelijke vragen over bouwnormen of deelname aan normcommissies.

bi@nen.nl


NEN Materialen & Bouwproducten: Voor inhoudelijke vragen over bouwnormen of deelname aan normcommissies.

mb@nen.nl