NEN 4010, de beter leesbare versie van NEN 1010, enthousiast ontvangen

02-12-2019 Begin dit jaar vond het introductiecongres plaats van NEN 4010 'Elektrische installaties voor laagspanning - Eisen voor de algemene Nederlandse installatiepraktijk'. Deze nieuwe, beter leesbare versie van NEN 1010 is bedoeld voor ontwerpers en installateurs die de meest voorkomende werkzaamheden aan elektrische installaties voor laagspanning verrichten, en voor inspecteurs. De totstandkoming van deze norm had wel wat voeten in de ‘elektrische’ aarde.

NEN 1010 is sinds jaar en dag dé norm voor elektrotechnische installaties in Nederland. De norm is een een-op-eenvertaling van de mondiale en Europese normen op dit gebied. De installateurs die hiermee werken, vinden deze lastig leesbaar en moeilijk te begrijpen. Al lange tijd bestond de behoefte aan een NEN 1010 die ‘gewone’ technici kunnen lezen.

Eerste pogingen

In het verleden waren al eerder pogingen ondernomen om NEN 1010 op een beter leesbare manier te schrijven, maar zonder bevredigend resultaat. Uiteindelijk heeft NEN een bureau in de arm genomen dat gespecialiseerd is in het schrijven van duidelijke en gebruikersgerichte informatie. Een aantal consultants en (norm)redactieleden heeft toen bij dit bureau een training 'information mapping' gevolgd. Met deze methode leer je informatie anders te structureren. Je deelt informatie op in kleine eenheden, waarbij je kijkt naar het doel of de functie voor de lezer. Daarbij houd je rekening met het taalniveau van de doelgroep. Zo krijg je een document dat gemakkelijker te lezen en te begrijpen is.

Zo begonnen we binnen NEN met het herschrijven van NEN 1010. Als proef legden we een herschreven hoofdstuk van NEN 1010 voor aan de verantwoordelijke normcommissie. De normcommissie was niet tevreden. Het was niet wat ze voor ogen hadden, het document was niet meer herkenbaar en het taalgebruik was te eenvoudig.

Twee sporen

Samen met de normcommissie werd toen besloten om een tweesporenbeleid te volgen. We handhaven NEN 1010 als een-op-eenvertaling van de mondiale en Europese normen en we ontwikkelen een beter leesbare versie, NEN 4010. Hierbij mag NEN 4010 niet strijdig zijn met NEN 1010 en moet de nieuwe norm aansluiten op de Nederlandse installatiepraktijk.

Maar om een beter leesbare tekst te maken, moet je eerst begrijpen wat er in de tekst staat en wat er wordt bedoeld. Dat bleek lastig te zijn. Normen komen immers tot stand op basis van consensus. En in dat consensusproces worden soms juist zinnen geformuleerd die niet zo duidelijk zijn, zodat ze voor meerdere uitleg vatbaar zijn. Ga daar dan maar eens een duidelijke tekst van maken! Het werd daarom al snel duidelijk dat wij dit niet in een jaartje zouden doen.

Ingehaald door de tijd

De commissie begon met het herschrijven van NEN 1010 uit 2007. Eerst heeft ze onderzocht welke eisen in NEN 1010 van toepassing zijn voor de meest voorkomende typen elektrische installaties. Vervolgens heeft de commissie deze eisen duidelijker geformuleerd en anders gerangschikt. Ook heeft ze keuzes gemaakt uit de verschillende oplossingen die NEN 1010 biedt. Voor de meer specialistische installaties, zoals PV-installaties, verwezen we naar NEN 1010. Door dit tijdrovende proces werden wij ingehaald door de tijd, waardoor wij de uitgave van NEN 1010 uit 2015 ook mee moesten nemen. Naar verwachting verschijnt er volgend jaar een nieuwe NEN 1010. Het is de bedoeling om dan met NEN 4010 gelijk op te lopen.

Eindverantwoordelijk

Normcommissie NEC 64 ´Installatievoorschriften, lage spanning´ is eindverantwoordelijk voor de werkzaamheden die de drie onderliggende subcommissies uitvoeren. Daarmee is zij verantwoordelijk voor NEN 1010 en NEN 4010.

De technische commissie neemt actief deel aan internationale normalisatie. Daarnaast is zij verantwoordelijk voor de vertaling van de normen. De interpretatiecommissie ontwikkelt NPR 5310, de praktijkrichtlijn bij NEN 1010. En de implementatiecommissie maakt de voorstellen voor de beter leesbare NEN 4010. Voorstellen van de interpretatie- en implementatiecommissie worden vervolgens voorgelegd aan de technische commissie, die op haar beurt weer commentaar kan leveren. Uiteindelijk keurt NEC 64 de voorstellen goed.

Deze drie subcommissies werken nauw samen. Als de implementatiecommissie iets leest in NEN 1010 wat naar haar idee niet klopt of strijdig is met een andere bepaling, dan maakt zij dat kenbaar bij de technische commissie. Zij moet dat dan weer meenemen in het internationale normalisatiewerk.

Blij en trots

Na alle weerstand die wij tijdens het hele proces voelden, was het voor ons als opstellers van de beter leesbare versie van NEN 1010 een verrassing dat de normcommissie bij het verschijnen van NEN 4010 zo enthousiast was! Via de pers en sociale media weten we dat de buitenwereld ook enthousiast is over de nieuwe norm. Dat is na al onze inspanningen mooi om te horen. Wij zijn dan ook blij en trots dat de norm er uiteindelijk toch gekomen is.

Leesbaarheid

De installatievoorschriften zijn met de nieuwe norm veel beter leesbaar voor de installateur. Ook omdat veel teksten vervangen zijn door tabellen. Verder staat er een uitgebreid stappenplan in dat de installateur zo kan volgen. Tussenkopjes in de tekst maken het zoeken binnen de norm een stuk gemakkelijker.

Voorbeeld van tabel in NEN 4010 met stappenplan voor de installateur

Bedrijfsruimten en bedrijfsterrein voor landbouw, tuinbouw en veeteelt

Onafhankelijk van het stroomstelsel geldt het volgende:

Als ... Dan ...
een stroomketen eindgroepen heeft met contactdozen met een toegkende stroom tot en met 32 A mag de toegekende aanspreekstroom van de aardlekschakelaar niet hoger zijn dan 30 mA.
een stroomketen eindgroeen heeft met contactdozen met een toegekende stroom hoger dan 32 A mag de toegekende aanpsreekstroom van de aardlekschakelaar niet hoger zijn dan 100 mA.
een stroomketen eindgroepen heeft zonder conactdozen mag de toegekende aanspreekstroom van de aardlekschkelaar niet hoger zijn dan 300 mA.

Ook hebben we inmiddels een basistraining NEN 4010. In de toekomst gaan we de norm steeds verder uitbreiden, bijvoorbeeld met de installatievoorschriften voor praktijkruimten binnen de zorg (tandartspraktijken, consultatiebureaus, orthodontistenpraktijken, e.d.). Alleen niet met de installatievoorschriften voor ziekenhuizen, dat is en blijft werk voor specialisten.

Het zou mooi zijn als we de volgende editie van NEN 4010 gelijk met de nieuwe NEN 1010 kunnen publiceren. Het zal weer een enorme uitdaging worden, maar we gaan het zeker proberen!

Monique Bosboom
NEN Clustermanager Elektrische installaties


Op de hoogte blijven?

Wilt u op de hoogte blijven van het verschijnen van deze nieuwe editie?
Neem dan een gratis abonnement op NEN Elektromail.

Meer informatie

Voor vragen neem contact op met NEN Klantenservice, telefoon (015) 2 690 391 of elektrische-installaties@nen.nl.

Norm

NEN 4010:2019 nl

Elektrische installaties voor laagspanning - Eisen voor de algemene Nederlandse installatiepraktijk

NEN 4010 geeft eisen voor het ontwerpen en het installeren van elektrische installaties voor laagspanning. Deze norm is gebaseerd op Nederlandse omstandigheden en de algemene Nederlandse installatiepraktijk.

Meer informatie over deze norm

Eerder door u bekeken