Voldoende draagvlak: Platform IV NEN 3140 en NEN 3840 van start!

24-06-2018 Is er voldoende draagvlak onder installatieverantwoordelijken om voor hen een platform op te richten? Dat was de centrale vraag van de bijeenkomst bij NEN op 14 juni. Zo’n zeventig Installatieverantwoordelijken uit het hele land luisterden naar verschillende sprekers over het nut van een speciaal platform. Ruim twintig van hen gaf na afloop aan lid te willen worden van het platform IV NEN 3140 NEN 3840. De oprichting was daarmee een feit.

NEN Consultant Peter Welleman trapte de ochtend af met een korte uitleg over de achtergrond waarin het toekomstige platform opereert. Organisatorisch valt het platform onder normcommissie NEC 623 ‘Werkvoorschriften’. Daarna kwam NEN collega Rianne Boek-Kroeze aan het woord.

Zij vertelde het publiek hoe een platform (NEN kent inmiddels meerdere platformen) functioneert en welke voordelen deelnemen heeft. Ze gaf daarbij als voorbeeld het SIL-platform waar zij zelf bij betrokken is. Het SIL-Platform is een klankbordgroep onder normcommissie NEC 65 ’Industrieel meten, regelen en automatiseren’. NEC 65 verzorgt de Nederlandse inbreng in het werk van IEC/TC 65 “Industrial measurement, control and automation”. Momenteel kent het SIL-platform ongeveer 50 leden. Zij vertegenwoordigen eindgebruikers, ingenieursbureaus, leveranciers, fabrikanten en consultancy bedrijven.

Mevrouw Boek-Kroeze schetste kort de voordelen van een platform. “Het was de bedoeling het SIL-platform op te heffen zodra het zijn doel bereikt had, maar de leden vonden het zo nuttig om bij elkaar te komen, dat het is blijven bestaan. Onderling overleg tussen normgebruikers en normschrijvers en advies inwinnen spelen een belangrijke rol bij het platform. Evenals in een vroege fase al op de hoogte zijn van nieuwe regels waardoor je daar als bedrijf op kunt inspelen. En niet te vergeten: ook via een platform kun je invloed uitoefenen op nieuwe normen via de verantwoordelijke normcommissie. Normcommissies zien de platformen namelijk als nuttige klankbordgroepen waar goed naar geluisterd wordt.”

NEN 3140

Het nieuwe platform IV gaat onder andere zaken bespreken omtrent de normen NEN 3140 (Bedrijfsvoering van Elektrische Installaties - laagspanning) en NEN 3840 (Bedrijfsvoering van Elektrische Installaties - hoogspanning). Richard Groenewegen is voorzitter van werkgroep NEN 3140 en vertelde de aanwezigen onder meer over de plaats die deze norm in ons rechtssysteem inneemt. Hij kaartte de opzet van ons rechtssysteem aan en legde kort uit hoe de Arbowet werkt met aandacht voor de RIE en de Arbeidshygiënische strategie. “De Nederlandse wet stelt dat elektrische installaties en apparaten veilig moeten zijn en dat werkzaamheden met of aan deze installaties veilig moeten worden uitgevoerd. NEN 3140 voorziet in de nodige bepalingen die u kunt gebruiken om hieraan te voldoen. Het volgen van NEN 3140 is de best mogelijke manier om aan de relevante wet- en regelgeving te voldoen.” Maar waar gaat de norm NEN 3140 nu precies over? De heer Groenewegen legde het kort uit. “Kern is dat de norm aangeeft wat we moeten doen om risico’s te reduceren in de gebruiksfase van een elektrisch apparaat. Het gaat dan om veilig werken, de installatie veilig houden en de elektrische arbeidsmiddelen veilig houden. Met de norm werkt u volgens de laatste stand der techniek. Zorg als eerste voor het veilig werken en verzorg aanvullend daarop de inspecties en keuringen”, aldus de heer Groenewegen. NEN 3140 verschijnt dit jaar in een nieuwe versie. De heer Groenewegen gaf kort aan wat er is gewijzigd. Hij besprak onder meer de relatie met het Arbobesluit en de veilig werkbaarheid van de installatie. Ook komt in de nieuwe versie terug dat de opsteller van een RIE (risico inventarisatie en evaluatie) in overleg moet met de IV’er. Verder wordt er aandacht besteed aan het bepalen van tijd tussen twee opeenvolgende inspecties.

Aansprakelijkheid vs verantwoordelijkheid

Tot slot ging de heer Groenewegen in op de begrippen aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid. Begrippen waar nog veel onduidelijkheid over heerst bij IV’ers en die vaak door elkaar worden gebruikt. Aansprakelijkheid is de verplichting om de nadelige gevolgen van een bepaalde gebeurtenis te dragen. Kortom: de schade betalen. De werknemer met de aanwijzing IV is niet aansprakelijk, op een enkele uitzondering na. Wanneer is een werknemer dan wel aansprakelijk? Dat geldt alleen als de schade een gevolg is van zijn opzet of bewuste roekeloosheid, aldus de heer Groenewegen. “Daarvoor moet de werknemer aantoonbaar van het roekeloze gedrag bewust zijn geweest. Dat geldt niet specifiek voor de IV, maar voor alle werknemers.” Een IV’er is wel verantwoordelijk. Dat houdt in dat hij de verplichting heeft om ervoor te zorgen dat iets goed verloopt. Kortom: je best doen. Tussen bedrijven onderling, als er een externe partij in het spel is, gelden er andere regels. Dan is verantwoordelijkheid vaak hetzelfde als aansprakelijkheid.

NEN 3840

Ook NEN 3840 is vertegenwoordigd in het nieuwe platform. Rien Boone van Tennet vertelde er meer over. “Ook deze norm wordt dit jaar herzien en wordt qua tekst zoveel mogelijk gelijk getrokken met NEN 3140 voor laagspanning”. De heer Boone kaartte ook enkele verschillen aan tussen NEN 3840 en NEN 3140. “NEN 3140 bevat een veel groter aantal bijlagen, waarin inspectie wordt toegelicht. In NEN 3840 ontbreekt dat nagenoeg, dus zal de IV op basis van de RIE de onderhoudsprocedures moeten bepalen. Het inspectie-interval wordt door de installatieverantwoordelijke in een onderhoudsconcept onderbouwd en vastgelegd en alle onderhoudsprocedures moeten zijn goedgekeurd door de installatieverantwoordelijke. Ook gaf de heer Boone een inkijkje in hoe de IV’er bij Tennet functioneert en wat in het bedrijf zijn taken zijn. Een leuk inkijkje in de praktijk, aldus de aanwezigen.

Delegeren en verzekeraars

Dennis van Gemert van de InspectieVraagbaak besprak vervolgens enkele vragen uit de praktijk, zoals de taken van een IV’er, en waar zijn verantwoordelijkheid ligt. Een nuttige aanvulling op wat eerder gezegd werd hierover, was dat wanneer er geen installatieverantwoordelijke bij een bedrijf aanwezig is, er een gedelegeerde installatieverantwoordelijke gebruikt kan worden. “Diegene wordt als het ware ‘ingeleend’ om op een juiste manier de bedrijfsvoering op een veilige manier te handhaven. Als gedelegeerd installatieverantwoordelijke heb je dezelfde rechten en plichten als een installatieverantwoordelijke.” Een andere kwestie was de rol van verzekeraars. Bepalen zij hoe een IV’er zijn installaties veilig moet maken? In de praktijk blijkt het nog wel eens die kant op te gaan, zo zegt een aanwezige. Een verzekeraar eist dan bijvoorbeeld in plaats van een vijfjarige inspectie een driejarige. Daarmee kan de IV’er aan de andere kant ook weer een vuist maken richting de directie, aldus de heer Van Gemert. Een andere aanwezige wijst erop dat verzekeraars toch vooral de nieuwe NTA8220 zullen gaan gebruiken als leidraad.

Discussie

Tot slot was er gelegenheid vanuit de zaal om vragen te stellen een de sprekers. Maar eerst werd nog met tevredenheid vastgesteld dat er meer dan voldoende draagvlak is voor het nieuwe platform. Zeker twintig van de ongeveer zeventig aanwezigen toonden belangstelling om lid te worden onder de nieuw aangestelde voorzitter Ben Aartman. Hij toonde zich enthousiast om zijn nieuwe taak te gaan uitvoeren en van het platform een groot succes te maken. “IV’ers worden steeds belangrijker en daarmee rijst ook het aantal vragen over deze functie. Met het platform willen we een bijdrage leveren aan de antwoorden.”

Het platform

Het platform IV NEN 3140 en NEN 3840 gaat twee keer per jaar vergaderen. De kosten voor deelname aan het platform bedragen 400 euro per jaar.

De eerste vergadering is op 5 oktober; alleen voor leden. Vertegenwoordiging vanuit NEC 623 zal aanwezig zijn. Meer informatie of aanmelden.

Norm

NEN 3140+A1:2015 nl

Bedrijfsvoering van elektrische installaties - Laagspanning

NEN 3140+A1 geeft eisen voor een veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties en van elektrische arbeidsmiddelen. Deze norm is van toepassing op elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen met een nominale spanning van ten hoogste...

Meer informatie over deze norm

Norm

NEN 3840+A1:2015 nl

Bedrijfsvoering van elektrische installaties - Hoogspanning

NEN 3840+ A1 is van toepassing op alle bedrijfsvoering van en werkzaamheden aan, met of nabij elektrische installaties met een spanningsniveau groter dan 1 000 V wisselspanning of 1 500 V gelijkspanning.

Meer informatie over deze norm

Eerder door u bekeken