Veelgestelde vragen NPR 9998 Veilige constructies bij aardbevingen

Bekijk de FAQ rondom aardbevingsbestendig bouwen.

Wat is de NPR 9998?
NPR is de afkorting van Nederlandse Praktijkrichtlijn. De NPR 9998 geeft richtlijnen om voor de volgende situaties te beoordelen of:
a) te bouwen gebouwen voldoende aardbevingsbestendig zijn,
b) bestaande gebouwen voldoende aardbevingsbestendig zijn, en
c) te versterken bestaande gebouwen voldoende aardbevingsbestendig zijn.

Het toepassingsgebied van deze NPR is beperkt tot Noord-Oost Nederland voor zover daar geïnduceerde aardbevingen als gevolg van gaswinning in het Groninger gasveld optreden volgens de resultaten van de KNMI studie van juni 2017.

Heeft de NPR 9998 een wettelijke status?
Op het ogenblik heeft deze richtlijn nog geen wettelijke status. Als vanuit de Regeling Bouwbesluit 2012 naar NPR 9998 wordt verwezen, krijgt de NPR 9998 wel een wettelijke status.

Wat is het verschil tussen de in februari 2015 gepubliceerde concept (groene) NPR en de definitieve (witte) versie van de NPR van december 2015?
Er zijn diverse verschillen tussen het eerder gepubliceerde concept van de NPR en de nieuwe definitieve versie van de NPR. Enkele belangrijke verschillen zijn:
  • De kaart waarop de sterkte van de aardbevingen wordt weergegeven (de zogenaamde PGA kaart) is aangepast aan de nieuwste inzichten;
  • Het elastische responsspectrum, dat mede bepalend is voor het berekenen van de kracht van de aardbeving op een gebouw, is mede afhankelijk van de samenstelling van de bodem onder de constructie (tot 30 meter onder het aardoppervlak) nader uitgewerkt. In combinatie met het eerstgenoemde punt kan hiermee de aardbevingsbelasting op een gebouw, op elke positie in Groningen, nauwkeuriger worden bepaald. Er is een stroomschema opgenomen waarmee de constructeur snel kan overzien hoe de optredende belasting op een gebouw kan worden bepaald;
  • Er is dieper ingegaan op het effect van “verweking” van de grond. Dit kan optreden in zand met veel water. Hierdoor kunnen glijlagen in de grond ontstaan;
  • Er is meer aandacht besteed aan het analyseren van de seismische weerstand van gebouwen met geavanceerde computerprogramma’s;
  • Voor nieuw te bouwen gebouwen zijn de grenstoestanden NC (Near Collapse), SD (Significant Damage) en DL (Damage Limitation) in criteria uitgewerkt. Voor de beoordeling van bestaande gebouwen en voor de beoordeling van een verbouwing (versterking) is alleen het criterium NC nader uitgewerkt., Bij het vaststellen van de criteria zijn de gevolgklasseindelingen uit NEN EN 1990 en NEN 8700 gevolgd met dien verstande dat alle ziekenhuizen, ongeacht het aantal bouwlagen, aan de strengste criteria moeten voldoen;
  • De redactie en gebruikte symbolen zijn aangepast om enerzijds de NPR begrijpelijker te formuleren en anderzijds aan te sluiten bij internationale normering.


Hoe groot is de kans slachtoffer te worden van een aardbeving?
NEN 8700 voor bestaande en NEN-EN 1990 voor nieuwe constructies is gevolgd. Daar waar door de aard van de seismische belasting specifieke keuzes moeten worden gemaakt, is dit aangegeven. Het basisuitgangspunt is een maximaal aanvaardbaar individueel risico van 10-5 per jaar. Deze grenswaarde geeft de kans weer dat iemand komt te overlijden in de periode van een jaar. De wiskundige notatie van 10-5 betekent dat er een kans is op overlijden van 1 op de 100.000 per jaar.

Voor nieuw te bouwen gebouwen geldt die kans voor een periode van 50 jaar en voor bestaande en te versterken gebouwen voor een periode van 15 jaar. Deze kans en deze tijdsspannen gelden ook voor andersoortige belastingen dan aardbevingen op grond van het Bouwbesluit 2012.

Zegt de NPR 9998 iets over hoe sterk de constructie van een gebouw moet zijn om aardbevingen te doorstaan? Bijvoorbeeld over de sterkte van bakstenen of kozijnen?
Met de NPR 9998:2017 Ontw. kan worden bepaald of een gebouw aan de gestelde veiligheidseisen voldoet. De rol van de kwaliteit van het metselwerk en de grootte en de plaats van raamopeningen zijn in de berekeningsmodellen meegenomen. Dit leidt niet rechtstreeks tot eisen aan een baksteen of een ander bouwproduct. De eigenschappen van die producten spelen wel een rol bij de bepaling van de sterkte van de hiervoor bedoelde elementen.

Is Ontw. NPR 9998:2017 ‘strenger’ dan NPR 9998:2015?
De uitgangspunten die aan de beide versies ten grondslag liggen zijn dezelfde. De kennis omtrent de intensiteit van de aardbevingen en de invloed van het niet-lineair elastische gedrag van de grond op de seismische belastingen die op een gebouw aangrijpen is toegenomen. Dit heeft er toe geleid dat de NPR in dit opzicht meer genuanceerd en nauwkeuriger is.

NPR 9998:2017 Ontw. geeft nu ook rekenregels voor niet-seismische constructieve elementen (zoals buitenspouwbladen van metselwerk, balkons, schoorstenen, etc.). Dergelijke rekenregels ontbraken nog in NPR 9998:2015.

De kennis omtrent de weerstand van bouwconstructies tegen aardbevingsbelastingen is verder toegenomen. Die kennis is verwerkt in NPR 9997:2017 Ontw.

Geldt de NPR 9998:2017 Ontw. voor zowel bestaande bouw als voor nieuwbouw?
De NPR 9998:2017 Ontw. is in principe geschikt voor zowel bestaande bouw als voor nieuwbouw als ook voor verbouw (versterking). Voor nieuwbouw zijn de extra kosten om een gebouw aardbevingsresistent te maken meestal relatief beperkt. Bij bestaande bouw ligt dat anders. Hierbij zijn vaak grotere investeringen nodig om aan de eisen te voldoen om een gebouw voldoende aardbevingsbestendig te doen zijn.

Wordt de NPR 9998:2017 Ontw. opgenomen in het Bouwbesluit 2012?
De minister van Economische Zaken heeft aan de Tweede Kamer kenbaar gemaakt dat de beslissing over het aanwijzen van de NPR 9998 in bouwregelgeving afhangt van een breed gedragen lange termijnoplossing voor de vergoeding voor eventuele meerkosten voor nieuwbouw.

Bestaande bouw wordt volgens de uitgangspunten van het programma 'Kansrijk Groningen' beoordeeld op aardbevingsbestendigheid. Waar volgens de beoordeling met de NPR 9998 versterkingen nodig zijn, zal dit gebouw in samenspraak worden versterkt.

Voor meer informatie hierover kunt u zich wenden tot de Nationaal Coördinator Groningen, via info@nationaalcoordinatorgroningen.nl.
Kan NPR 9998:2017 Ontw. als beleidslijn worden gehanteerd?
NPR 9998:2017 Ontw. kan worden gebruikt voor het maken van beleid. Zo is het mogelijk prioriteiten te stellen voor de typen gebouwen gerelateerd aan in rekening te brengen aardbevingsbelastingen die het eerst moeten worden versterkt. Met de NPR kunnen voor die gevallen ook de beste versterkingsmaatregelen worden vastgesteld. Hiermee kan een optimale inzet van bouw- en versterkingscapaciteit voor de komende periode worden nagestreefd. NPR 9998:2017 Ontw. kan ook worden gebruikt om vast te stellen voor welke situaties een beoordeling op aardbevingsbelastingen buiten beschouwing kan blijven.

Geldt de NPR 9998:2017 Ontw. ook voor de infrastructuur?
Nee, echter veel regels die in de Ontw. NPR zijn opgenomen gelden ook voor constructies die deel uitmaken van de infrastructuur. De regels zijn daarvoor echter nog niet compleet. Voor veel van deze constructies, zoals bruggen, dijken, leidingen, opslagconstructies, masten en silo’s kan dan ook aanvullende studie nodig zijn.

Geldt de NPR 9998 alleen in Groningen?
Doordat de aardbevingen in Groningen een andere oorzaak (kunstmatig) hebben dan de aardbevingen in de rest van Nederland en de andere Europese landen (natuurlijke oorzaak) is NPR 9998 alleen van toepassing op Noord-Oost Nederland voor zover daar geïnduceerde aardbevingen als gevolg van gaswinning in het Groninger gasveld optreden.

Informeert NEN ook de bouwsector over NPR 9998 en via welke kanalen?
De bouwsector zal op verschillende manieren over de NPR 9998 worden geïnformeerd. Dit zal gebeuren door artikelen op de NEN website en in NEN Bouwmail, publicaties en traingingen

Waar kan ik mijn eventuele reacties kwijt op NPR 9998?
NEN staat altijd open voor kritiek ter verbetering van normen en Nederlandse praktijkrichtlijnen. U kunt uw reacties op de NPR indienen bij NEN via vragenNPR@NEN.nl . Uw commentaar wordt gebruikt door de commissie bij de vaststelling van de volgende versie. U ontvangt een terugkoppeling van uw inzichten.

Kan ik met de NPR 9998:2017 Ontw. aantonen of mijn gebouw robuust is tegen aardbevingen?
Ja, met NPR 9998:2017 Ontw. kunnen bestaande en te bouwen gebouwen worden getoetst op voldoende robuustheid tegen aardbevingsbelastingen.

Wat als blijkt dat mijn bestaande gebouw niet voldoende bestand is tegen aardbevingen?
Als uit de analyse van een constructeur, bouwkundig adviseur, of het Centrum voor Veilig Wonen volgt dat uw gebouw niet voldoende bestand is tegen aardbevingen, wordt geadviseerd maatregelen te nemen om in dat geval uw woning te versterken. Uw constructeur of bouwkundig adviseur kan u adviseren over te nemen maatregelen en de snelheid voor het nemen hiervan. Voor vragen over uw situatie kunt u contact opnemen met deze partijen. Het Centrum voor Veilig Wonen is berijkbaar op telefoonnummer (0800) 28 96 636.

Wat is het niveau 'afkeur'?
NPR 9998 is bedoeld voor het maken van constructieve berekeningen en sluit aan op de Europese normserie Eurocode 8 voor aardbevingsbestendig bouwen. De NPR onderscheidt daarbij drie niveaus: afkeur, verbouw en nieuwbouw in analogie met de Nederlandse bouwregelgeving (Bouwbesluit 2012). Gebouwen die na een rekenkundige beoordeling volgens de NPR onder het niveau afkeur uitkomen, lopen een verhoogde kans op instorting bij een (grotere) aardbeving. Deze kans is groter dan het individueel risico 10-5 per jaar dat voor andere belastingen dan een aardbeving in heel Nederland geldt.

Wat zijn de niveaus 'verbouw' en 'nieuwbouw'?
De niveaus ‘verbouw’ en ‘nieuwbouw’ zijn te onderscheiden veiligheidsniveaus die worden benoemd in de NPR. Ze zijn van belang bij het maken van berekeningen voorafgaand aan bouwactiviteiten. Het niveau ’nieuwbouw’ geldt als een nieuw gebouw wordt opgericht of als een bestaand gebouw geheel wordt vernieuwd. Daarbij wordt een uitspraak gedaan over de constructieve veiligheid over een periode van 50 jaar. Dit houdt in dat het gebouw ten minste 50 jaar lang bestand is tegen aardbevingsbelastingen. Het niveau ‘verbouw’ geldt als een bestaand gebouw gedeeltelijk wordt vernieuwd, veranderd of vergroot. Hieronder valt onder meer het uitvoeren van versterkingsmaatregelen. De constructieve veiligheid wordt daarbij ten minste over een periode van 15 jaar beschouwd voor gebouwen waarin mensen verblijven.

Wordt nieuwbouw of verbouw duurder door het toepassen van NPR 9998?
Het aardbevingsbestendig bouwen zal mogelijk gepaard gaan met meerkosten vergeleken met de tot dusverre gangbare wijze van het realiseren van het (ver)bouwplan. Dit is sterk afhankelijk van de vorm en de uitvoering van het ontwerp. Hoe eerder in het ontwerp rekening wordt gehouden met aardbevingen, hoe kleiner de meerkosten ten opzichte van een identiek niet aardbevingsbestendig ontwerp zullen zijn.

Ik wil verbouwen, kan ik dan ook de NPR 9998:2017 Ontw. gebruiken?
Ja, de NPR 9998:2017 Ontw. is opgesteld voor nieuwbouw en verbouw.

Als ik de NPR 9998 toepas en ik heb toch schade, of versterkingsmaatregelen blijken nog niet afdoende, heb ik nog recht op hulp/vergoeding?
De NPR 9998:2017 Ontw. richt zich primair op mensveiligheid (instortingsgevaar), het is dus mogelijk dat na een aardbeving - alsnog beperkte schade ontstaat aan het gebouw c.q schade niet leidend tot instorting. NPR 9998 kent voor nieuw te bouwen gebouwen ook verdergaande criteria die partijen met elkaar kunnen overeenkomen. Dat betreft de criteria SD en DL (beperken van significante beschadiging of beperking tot uitsluitend lichte beschadiging).

Welke bureaus zijn bekend met de materie en deskundig om te adviseren of berekeningen te doen?
Aardbevingsbestendig bouwen is relatief nieuw voor de Nederlandse bouwsector. Een aantal bureaus heeft reeds ervaring opgedaan met de vorige versie van NPR 9998 (2015-versie) en heeft ervaring vanuit buitenlandse opdrachten. U wordt geadviseerd vroegtijdig in overleg met uw bouwadviseurs aan te geven met aardbevingen rekening te willen houden.

Hoe verwerk ik de NPR in (bestaande) bestekken?
De opdrachtgever kan Ontw. NPR 9998 voorleggen aan de adviseur die de bestekomschrijving formuleert. Deze bestekschrijver zal er dan voor zorgen dat in de constructieve paragraaf wordt verwezen naar de Ontw. NPR. Daarbij moeten dan nog wel de keuze worden vastgelegd aan welke grenstoestand moet zijn voldaan (NC, SD of DL).

Ben ik verplicht de NPR 9998:2017 Ontw. op te volgen?
Nee, het betreft best-practices voor aardbevingsbestendiger bouwen. U bent niet verplicht dit advies op te volgen, behalve voor die gevallen waar de minister de NPR 9998:2017 Ontw. heeft aangewezen.

Zijn niet-constructieve elementen opgenomen in NPR 9998?
Voor echte niet-constructieve elementen, die wegens gebrek aan eigen capaciteit of capaciteit van de bevestiging, bij een aardbeving kunnen leiden tot een of meer slachtoffers, zoals installaties in bijvoorbeeld het plenum en het verlaagde plafond, wordt informatief verwezen naar de rekenregels voor niet-seismische constructieve elementen van NPR 9998:2017 Ontw.
Zijn in de NPR 9998:2017 Ontw. de optredende belastingen veranderd t.o.v. NPR 9998:2015?
De bepaling van de optredende belastingen (krachtenspel van gewichten en bewegingen van en tussen verschillende bouwdelen) zijn met de nieuwe uitgave van de Ontw. NPR veranderd. Dankzij aanvullende wetenschappelijke onderzoeken (zie de bibliografie van Ontw. NPR 9998), betere kennis over het niet-elastische gedrag van de ondergrond, mede aangevuld door commentaar vanuit de beroepspraktijk door partijen die diepgravend onderzoek hebben uitgevoerd voor specifieke projecten en deze resultaten deelden met NEN, is gebleken dat de oorspronkelijke uitgangspunten een herziening nodig hadden. Dit heeft geresulteerd in de doorgevoerde verbeteringen.

Wanneer worden er trainingen georganiseerd?
De training 'Aardbevingsbestendig bouwen voor constructeurs en bouwkundig ontwerpers' (3 dagen) en de training 'Aardbevingsbestendig bouwen voor o.a. ambtenaren, vergunningsverleners en woningcorporaties' (1 dag) zullen na de zomervakantie van 2017 worden aangeboden. Lees meer op www.nen.nl/trainingaardbeving voor de data.
Waar vind ik de achtergronden van de in NPR 9998:2017 Ontw. opgenomen parameters?
Zie de bibliografie van de NPR 9998:2017 Ontw. De belangrijkste achtergrond documenten worden beschikbaar gesteld via www.nen.nl/aardbevingen.

Wordt in de NPR 9998:2017 Ontw. met slappe grond rekening gehouden?
De grondcondities zijn opgenomen in de seismische-belastingmodellen.

Is Ontw. NPR 9998:2017 nu een 'groene' of een 'witte' versie?
Op NPR 9998:2017 Ontw. kan door iedereen commentaar worden geleverd via www.normontwerpen.nen.nl. In het verleden werden versies die ter commentaar werden gepubliceerd gedrukt op groen papier om het verschil met de definitieve versie (wit papier) duidelijk te maken. Ontw. NPR 9998:2017 is dus een 'groene' versie.

Waar kan ik mijn eventuele reacties kwijt op NPR 9998:2017 Ontw.?
NEN staat altijd open voor kritiek ter verbetering van normen en Nederlandse praktijkrichtlijnen. U kunt uw reacties op de NPR indienen bij NEN via www.normontwerpen.nen.nl. Uw commentaar wordt gebruikt door de commissie bij de vaststelling van NPR 9998:2017. U ontvangt een terugkoppeling op uw reactie.

Zijn schoorstenen en geveldelen opgenomen in NPR 9998:2017 Ontw.?
Elementen, zoals geveldelen en schoorstenen, zijn volgens de Nederlandse wet- en regelgeving wel constructieve elementen. In NPR 9998:2017 Ontw. is omwille van de duidelijkheid voor dergelijke elementen gekozen voor de term ‘niet-seismische constructieve elementen’. Dit is een aanpassing ten opzichte van NPR 9998:2015. Zie de definitie hiervan in 1.4.2.11 en een verdere beschrijving in 4.5.3.van Ontw. NPR 9998.

Eerder door u bekeken

Informatie Bouw

Wij helpen u graag verder!


NEN Klantenservice
Voor vragen over het bestellen van bouwnormen en/of online oplossingen.

015 2690 391

klantenservice@nen.nl


NEN Trainingen
Voor vragen over praktijkgerichte bouwtrainingen (op maat).

015 2690 188

training@nen.nl


NEN Bouw & Installatie
Voor inhoudelijke vragen over bouwnormen of deelname aan normcommissies.

bi@nen.nl


NEN Materialen & Bouwproducten Voor inhoudelijke vragen over bouwnormen of deelname aan normcommissies.

mb@nen.nl