Veilige constructies bij aardbevingen

Als gevolg van aardbevingen n.a.v. gaswinning in het Groninger-veld ontstond een grote behoefte aan richtlijnen die van toepassing zijn bij het ontwerpen en toetsen van aardbevingsbestendige gebouwen. Op verzoek van de Nationaal Coördinator Groningen namens het ministerie van Economische zaken heeft NEN, samen met betrokken experts, de Nederlandse Praktijkrichtlijn NPR 9998 in november 2018 herzien gepubliceerd.

NPR 9998

NPR 9998 biedt opdrachtgevers, constructeurs en aannemers een (technisch) houvast bij nieuwbouw en bij het preventief versterken van gebouwen. Een rekenkundige beoordeling volgens de NPR geeft aan of een gebouw sterk genoeg is om de belasting van een aardbeving te kunnen weerstaan.

In november 2018 is NPR 9998:2018 voor aardbevingsbestendige constructies gepubliceerd. NPR 9998 geeft richtlijnen om voor de volgende situaties te beoordelen of:

  • te bouwen gebouwen voldoende aardbevingsbestendig zijn;
  • bestaande gebouwen voldoende aardbevingsbestendig zijn;
  • bestaande gebouwen na versterken voldoende aardbevingsbestendig zijn.

Het toepassingsgebied van deze NPR is beperkt tot Noord-Oost Nederland voor zover daar geïnduceerde aardbevingen als gevolg van gaswinning in het Groninger gasveld optreden.

Met de publicatie van NPR 9998:2018 is NPR 9998:2017 Ontw. herzien op basis van de laatste stand der techniek. Sinds de vorige publicatie van de NPR in 2017 is er meer bekend over:

  • de intensiteit van de aardbevingen en de invloed van de grond;
  • de weerstand van gebouwen tegen een aardbeving;
  • vallende objecten;
  • berekeningsmethoden.

Verschillen tussen NPR 9998:2018 en NPR 9998:2017 Ontw.

De NEN commissie heeft op basis van de ingediende commentaren op de ontwerpversie en op basis deze nieuwe kennis en inzichten NPR 9998:2018 opgesteld. De uitgangspunten ten aanzien van veiligheid zijn niet veranderd. NPR 9998:2018 is opgesteld onder toezicht van de NEN-normcommissie ‘Technische Grondslagen voor Bouwconstructies’.

NPR 9998:2018 is het resultaat van een bewerking van de versie van de in juni 2017 gepubliceerde ontwerpversie NPR 9998:2017. De verbeteringen zijn hoofdzakelijk terug te voeren naar de volgende bronnen:

  • ervaringen en commentaren van gebruikers;
  • het werk van een aantal NEN-taakgroepen, die zich richten op het verbeteren van bestaande methoden en informatie, gebruikmakend van de beschikbare (internationale) literatuur, nationaal en internationaal uitgevoerde proefnemingen en overige kennisbronnen.

De verbeteringen in de voorliggende versie betreffen onder meer:

  • verticale responsspectra en tijdssignalen zijn toegevoegd aan de NPR-webtool;
  • duiding, gegeven wanneer verticale belastingen in rekening moeten worden gebracht;
  • implementatie van nieuwe inzichten ten aanzien van het risico op en beoordeling van verweking;
  • onderscheid tussen zeer lage en lage seismiciteit;
  • de niet-lineaire berekeningsmethoden;
  • duiding van metselwerkwanden als niet-seismische, constructieve elementen dan wel als primair of secundair seismisch element afhankelijk van de te beschouwen richting;
  • ook zijn overwegingen opgesteld en toegevoegd voor de beoordeling van monumenten.

Webtool NPR 9998: Bepaling van de seismische belasting

De webtool NPR 9998 is een hulpmiddel om inzicht te verkrijgen in de voorspelde aardbevingsbewegingen bij een zelfgekozen herhalingstijd op een specifieke locatie in Noordoost Nederland. Dit wordt getoond als een elastisch responsspectrum. De webtool kan worden gebruik in combinatie met de Nederlandse praktijkrichtlijn voor het beoordelen van constructies op geïnduceerde aardbevingen, NPR 9998. De webtool behoort gebruikt te worden door personen, bedrijven of organisaties met de benodigde (technische) kennis om een constructieve veiligheidsanalyse met seismische belastingen uit te kunnen voeren. De webtool geeft voorspellende waarden vanuit theoretische modellen. Hieraan kunnen geen rechten worden ontleend.

De kaart geeft, bij de juiste vergrotingsniveaus ter plaatse van het Groninger gasveld, de zoneringen van het model weer met behulp van verschillende kleurintensiteiten. Na invoer van de gewenste locatie volgen de voor die locatie benodigde gegevens voor gebruik in combinatie met NPR 9998.

NPR 9998 geeft methoden voor het beoordelen van gebouwen (nieuwbouw, verbouw en bestaande bouw) op aardbevingsbelastingen ter plaatse van het Groninger gasveld. De webtool is ook voor al deze situaties te gebruiken. De webtool is vooral bedoeld als hulpmiddel voor de constructeur.

Op dit moment worden de laatste inzichten geconverteerd naar data die via de website gepresenteerd kan worden. Deze update vergt veel rekenkracht en zal naar verwachting pas eind 2018 gereed zijn.

De webtool NPR 9998 is te bereiken via http://seismischekrachten.nen.nl/.

Gerelateerde normen bij NPR 9998

NPR 9998 voor aardbevingsbestendige gebouwen sluit aan op Eurocode 8 (NEN-EN 1998-reeks) 'Ontwerp en berekening van aardbevingsbestendige constructies'. Deze Eurocode is een zesdelige Europese normenreeks die de veiligheidsbepalingen van constructieve veiligheid bij aardbevingen geeft. NPR 9998 verwijst op sommige plaatsen naar delen van de Eurocode 8 en kan dus niet geheel als een zelfstandig document worden gelezen. Met name de delen 1, 3 en 5 zijn belangrijk voor gebouwen.

  • NEN-EN 1998-1: Algemene regels, seismische belastingen en regels voor gebouwen
  • NEN-EN 1998-2: Bruggen
  • NEN-EN 1998-3: Beoordeling en vernieuwing van gebouwen
  • NEN-EN 1998-4: Silo's, opslagtanks en pijpleidingen
  • NEN-EN 1998-5: Funderingen, grondkerende constructies en geotechnische aspecten
  • NEN-EN 1998-6: Torens, masten en schoorstenen

Let op: Bij de meeste van deze normen zijn correctiebladen en/of wijzigingsbladen gepubliceerd. Voor een correct gebruik van de Eurocodes behoren deze ook in acht te worden genomen. Bovendien is Eurocode 8 (NEN-EN 1998-serie) alleen in het Engels beschikbaar.


NPR 9998 downloaden

NPR 9998:2018 wordt door de Nationaal Coördinator Groningen beschikbaar gesteld en is nu beschikbaar in de Normshop en NEN Connect.

  • Heeft u wel al een NEN Normshop account dan kunt u na inloggen de NPR 9998 gelijk downloaden.
  • Heeft u nog geen gratis NEN Normshopaccount? Maak deze aan. Daarna kunt u
    NPR 9998 downloaden.
  • Heeft u een NEN Connect licentie, dan kunt u NPR 9998 hierin als pdf raadplegen. Neem daarvoor contact op met uw NEN Connect beheerder binnen uw bedrijf.

Technische achtergronddocumenten en rekenvoorbeelden

De volgende documenten zijn beschikbaar en kunnen worden gedownload:


Meer informatie

Voor beleidsmatige vragen zoals de toepassing van de NPR 9998 i.r.t. het Meerjarenprogramma van de Nationaal Coördinator Groningen, hiervoor kunt u contact opnemen via info@nationaalcoordinatorgroningen.nl. Heeft u nog vragen voor NEN dan kunt u e-mailen naar vragennpr@nen.nl.

Eerder door u bekeken

Informatie Bouw

Wij helpen u graag verder!


NEN Klantenservice
Voor vragen over het bestellen van bouwnormen en/of online oplossingen.

015 2690 391

klantenservice@nen.nl


NEN Trainingen
Voor vragen over praktijkgerichte bouwtrainingen (op maat).

015 2690 188

training@nen.nl


NEN Bouw & Installatie
Voor inhoudelijke vragen over bouwnormen of deelname aan normcommissies.

bi@nen.nl


NEN Materialen & Bouwproducten Voor inhoudelijke vragen over bouwnormen of deelname aan normcommissies.

mb@nen.nl