De arbeids- en organisatiedeskundige

13-11-2015 De arbowereld staat bol van de beroepen, met name gericht op preventie: veiligheidskundige, arbeidsdeskundige, arbeidshygiënist, A&O'er en andere preventiemedewerkers. Vaak met overlap, maar even vaak met grote onderlinge verschillen. Wie doet nu precies wat?

In deze eerste editie van 'Vertel ons uw beroep' belichten we het werk van een arbeids- en organisatiedeskundige.

Wat is je naam en functie?
Ik ben Birgitte van de Water en ik werk als arbeids- en organisatiedeskundige bij de Carante Groep.
De Carante Groep is een non-profitorganisatie in de vorm van een samenwerkingsverband van twaalf zelfstandige organisaties in de zorgsector. De aangesloten organisaties zijn regionaal actief, verspreid over Nederland. Ik werk binnen het domein P&O.

Wat houdt je beroep precies in?
De arbeids- en organisatiedeskundige is één van de vier kerndeskundigen uit de Arbowet. Mijn beroep is zo'n twintig jaar geleden in de Arbowet terecht gekomen omdat er een grijs gebied was tussen de harde, genormeerde kant van arbo en een andere veel minder grijpbare component, het gedrag van medewerkers. De A&O'er slaat de brug tussen die twee werelden en richt zich met name op psychisch-sociale arbeidsbelasting. Dan heb ik het over zaken als sexuele intimidatie, pesten, werkdruk/werkstress/burn-out en agressie. Dat is ons kernveld.

Daaromheen ben ik bezig met risico-inventarisaties en het toetsen daarvan. Verder zijn wij bij uitstek de beroepsgroep die kijkt wat veranderingen in organisaties betekenen voor het werk en de gezondheid van de medewerkers. Neem bijvoorbeeld de effecten van Het Nieuwe Werken en flexwerken op de gezondheid van medewerkers. Daar zijn wij bij uitstek de geschikte partij voor omdat we geleerd hebben hoe organisaties werken en hoe we met eventuele weerstand kunnen omgaan. Het is overigens wel zo dat er accentverschillen zijn tussen de werkzaamheden van een A&O'er in de zorg en in andere beroepen. Bij de politie of in de zware industrie heeft een A&O'er andere accenten in zijn werk dan ik.

Is er wel eens een misverstand over wat jouw beroep inhoudt?
Ja. Allereerst hebben wij als beroepsgroep wel eens moeite ons te profileren naar buiten toe. Ik merk dat we nog vaak zoeken naar onze meerwaarde. Dat is best raar omdat we toch één van de vier kerndeskundigen uit de Arbowet zijn. Op zich hebben we nu wel de wind mee wat dat betreft: momenteel is er veel aandacht voor ons werkveld met de Week van de Werkstress, maar ook thema's als duurzame inzetbaarheid hebben een hoge actualiteitswaarde.

Daarmee kunnen wij ons onderscheiden. Voor mensen buiten de beroepsgroep is het nogal eens onduidelijk wat we nu precies doen omdat iedereen zijn eigen bedrijfsachtergrond en persoonlijkheid in het vak legt; DE A&O'er bestaat niet. Ik zelf zorg er in elk geval voor dat mensen mij weten te vinden. Ik ga ook actief de boer op richting mijn klanten als ik iets zie wat binnen mijn werkveld valt. Zo heb ik zelf het thema duurzame inzetbaarheid binnen de Carante Groep opgepakt.

Wordt je beroep wel eens verwisseld met een ander beroep?
Eigenlijk niet. Het enige wat is zie is dat ik meer woorden nodig heb om uit leggen wat ik doe dan de andere kerndeskundigen zoals de bedrijfsarts of hogere veiligheidskundige en arbeidshygiënist. Dat komt doordat ik actief ben in de 'zachte' van de arbo. Het is geen stoel die niet volgens een NEN-norm is gemaakt of een verkeerd afgesteld beeldscherm, maar het gaat om menselijk gedrag. Dat is een stuk lastiger in woorden te vatten.

Liggen er raakvlakken met andere arboberoepen?
Ik zie dat vooral de hogere veiligheidskundigen steeds meer in onze richting opschuiven. Men komt er bij wijze van spreken achter dat iemand niet ziek wordt door een verkeerd afgesteld beeldscherm, maar dat er iets anders achter zit: een te hoge werkdruk bijvoorbeeld. De harde kant van de arbo lijkt dan meer een symptoom te zijn van de eigenlijke oorzaak van iemands probleem. Dat is uiteraard lang niet altijd het geval, maar ik zie het wel steeds vaker.

Werk je ook met NEN-normen binnen je bedrijf?
Niet letterlijk. Er zijn voor mijn vakgebied, de 'zachte' kant van de arbo, weinig NEN normen beschikbaar. Ik weet wel dat er een norm voor duurzame inzetbaarheid is, maar verder? Het is ook erg lastig iets over menselijk gedrag in een norm te vatten. Wel vind ik dat ik moet weten welke normen er voor mijn vakgebied zijn en waar ik informatie kan vinden.

De A&O'er werkt volgens de laatste stand der techniek en de stand der wetenschap. Wij werken met 'kennisdossiers' waarin de laatste stand der techniek en wetenschap verwerkt zijn. Deze kennisdossiers, over veel arbo onderwerpen, 'hard' en 'zacht', worden steeds bijgewerkt. Daarnaast raadpleeg ik de arbocatalogi van de diverse branches, onder andere via www.arboportaal.nl en diverse andere sites zoals die van het RIVM wat betreft biologische agentia en de site van Gezond en Zeker wat betreft fysieke belasting.

Heb je zelf een vraag over een arboberoep waarvan het niet duidelijk is wat het inhoudt?
Ik loop inmiddels al bijna twee decennia mee in de arbowereld. Gepokt en gemazeld! Ik kan alles haarfijn van elkaar onderscheiden en ik weet door mijn werkervaring waar de andere kerndeskundigen zich mee bezig houden.



Wie wordt de volgende?

Vindt u het leuk om in Arbomail uw arbo-collega's voor te lichten door over uw beroep te vertellen en over het eventueel gebruik van NEN-normen in uw bedrijf? Laat het ons weten via het contactformulier. Dan nemen wij contact met u op en verschijnt uw verhaal in de volgende editie van de Arbomail!

Eerder door u bekeken