Gezondheidseffecten fijn stof onderzocht

11-12-2013 Uit Europees onderzoek, gecoördineerd door de Universiteit Utrecht, blijkt dat langdurige blootstelling aan fijn stof ook in lage concentraties levensgevaarlijk is. Dertien Europese landen hebben aan dit onderzoek meegewerkt. De onderzoeksresultaten zijn afgelopen maandag in het Britse medische tijdschrift The Lancet gepubliceerd.

De onderzoekers hebben in 22 gebieden fijnstofmetingen uitgevoerd. Om de blootstelling aan luchtverontreiniging op de huisadressen van ruim 360.000 deelnemers eenduidig in kaart te brengen, werden modellen opgesteld. Zo kon de relatie tussen luchtverontreiniging en sterfte in die gebieden worden geanalyseerd. Tot onder de 15 µg/m3 (microgram per kubieke meter) werden nadelige gezondheidseffecten geregistreerd. Een groot deel van de Europese bevolking woont in delen waar de uitstoot op die grens ligt.

Fijnstofdeeltjes zijn in de lucht zwevende deeltjes kleiner dan 10 micrometer (1 micrometer is een duizendste deel van een millimeter), onder andere veroorzaakt door verkeer en industrie. Elk jaar zijn er in Nederland een paar duizend mensen die enkele dagen tot maanden korter leven vanwege blootstelling aan hoge concentraties fijn stof. Dit betreft vooral ouderen en mensen met hart-, vaat- of longaandoeningen.

Europese normen voor het meten van fijn stof

Hoe kun je die kleine deeltjes meten? Voor de bepaling van fijn stof zijn twee Europese normen ontwikkeld: NEN-EN 12341 ‘Bepaling PM10’ (PM:particulate matter, 10:deeltjes kleiner dan 10 micrometer) en NEN-EN 14907 ‘Bepaling PM2,5’. Deze normen worden momenteel samengevoegd tot één norm voor fijn stof: NEN-EN 12341 Ontw. ‘Luchtkwaliteit - Algemene gravimetrische referentiemethode voor de bepaling van de PM10 of PM2,5-massafractie van zwevende stof in de buitenlucht’.

Dit normontwerp beschrijft een standaardmethode voor de bepaling van fijnstofconcentraties (PM10 en PM2,5) in buitenlucht door monsterneming van fijnstofdeeltjes op filters en het wegen van de deeltjes met een balans. Het toepassingsgebied van de norm is van ongeveer 1 µg/m3 ¬(detectiegrens) tot 150 µg/m3 voor PM10 en 120 µg/m3 voor PM2,5. Het normontwerp is gepubliceerd in 2012, de definitieve norm wordt in 2014 verwacht.

Nationale norm

NTA 8019 ‘Luchtkwaliteit - Meeteisen voor fijnstofmetingen’ is een Nederlandse aanvulling op NEN-EN 12341 en NEN-EN 14907. Zodra de herziene versie van NEN-EN 12341 wordt gepubliceerd in 2014, wordt deze NTA hierop aangepast.


Eerder door u bekeken

Meer informatie

Voor inhoudelijke informatie over deze normen of over het normalisatieproces: Caroline van Hoek, consultant Milieu.

(015) 2 690 303

milieu@nen.nl

Thema's Milieu:

Vragen over dit onderwerp?

Neem contact op met Milieu & Maatschappij

(015) 2 690 303

mm@nen.nl