Aandacht voor kwaliteit en veiligheid in de sector zorg en welzijn

10-06-2013 Iedereen heeft te maken met zorg. Kinderen die tijdens de werkdagen van hun ouders worden opgevangen in kinderdagverblijven, een bezoek aan de huisarts of fysiotherapeut en soms een opname in een ziekenhuis. De laatste jaren stellen we als cliënt en patiënt steeds hogere eisen. We willen zeker weten dat de zorg kwalitatief goed is, zo niet het beste is dat we kunnen krijgen. Zorginstellingen zijn zich dat ook bewust en streven de hoogste kwaliteit na.

Om kwaliteit te kunnen bieden en veiligheid te kunnen garanderen, zijn goede afspraken onontbeerlijk. Steeds vaker worden deze afspraken met alle belanghebbenden gemaakt en vastgelegd in normen. Deze afspraken worden op verschillende niveaus vastgelegd: algemeen, dat wil zeggen toepasbaar voor de gehele zorg en welzijnssector, of branchespecifiek in de vorm van HKZ-schema’s.


ISO 9001 voor de zorg

Eind vorig jaar is de vertaling van de Europese norm NEN-EN 15224 ‘Zorg en welzijn – Kwaliteitsmanagementsystemen – Eisen gebaseerd op EN-ISO 9001’ gepubliceerd. In de volksmond wordt deze norm ook wel ‘ISO 9001 voor de zorg’ genoemd. Er worden eisen gesteld op het gebied van onder meer klantgerichtheid, leiderschap, systeembenadering van managen en continue verbetering. Hoe kan een eigen visie worden ingebouwd in een kwaliteitssysteem? Wie stelt de doelstellingen en hoe hoog ligt de lat? Hoe maak je kwaliteit transparant en leer je van je prestaties? NEN-EN 15224 is van toepassing op de verschillende sectoren in de gezondheidszorg, zoals openbare gezondheidszorg, eerstelijnszorg, ziekenhuiszorg, geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg, ouderzorg en thuiszorg. De norm kan ook worden toegepast op samenwerkingsverbanden, bijvoorbeeld tussen ziekenhuizen en apotheken of laboratoria.


Veiligheidsmanagementsysteem voor ziekenhuizen

In de Nederlands technische afspraak (NTA) 8009 zijn de basiseisen beschreven voor een veiligheidsmanagementsysteem (VMS) voor ziekenhuizen én instellingen die ziekenhuiszorg verlenen. Het VMS richt zich op het beheersen van risico’s voor de patiënt. Twee belangrijke pijlers zijn:
• de risicoanalyse vooraf en het nemen van maatregelen om fouten te voorkomen; en
• het leren van gemaakte fouten door deze te analyseren en maatregelen te nemen om te voorkomen dat ze weer kunnen gebeuren.
Thema’s waar veel fouten worden gemaakt, zijn bijvoorbeeld het toedienen van medicatie; de overdracht tussen verschillende afdelingen; het herkennen van ernstig zieke patiënten en het afwijken van protocollen.


Patiëntveiligheid voor endoscopieafdelingen

Sinds 2009 is een aantal HKZ-normen uitgebracht voor Cliënt-/Patiëntveiligheid. Een daarvan is ‘Patiëntveiligheid voor endoscopieafdelingen’. Met experts uit de endoscopiebranche zijn verschillende risicoanalyses uitgevoerd. Deze hadden als doel in kaart te brengen wat er al gebeurt in de sector op het gebied van veiligheid; wat werkt goed, wat kan beter, wat moet de norm worden? Deze analyses zijn uitgevoerd volgens de BowTie-methode, met een breed draagvlak (medewerking van artsen, verpleegkundigen, patiëntenvertegenwoordigers, hygiënisten etc.). De uitkomsten zijn opgenomen in de norm en geven onder meer een beeld van de oorzaken van de risico’s. Ook laten ze zien welke maatregelen genomen kunnen worden om die oorzaken weg te nemen en de gevolgen te verminderen. Het biedt houvast om doorlopend te werken aan veiligheid op de endoscopieafdeling.


Eerste HKZ-certificaat Cliënt-/ Patiëntveiligheid voor DC Klinieken

Eind 2012 is het eerste HKZ-certificaat Cliënt-/Patiëntveiligheid voor Endoscopie behaald, door DC Klinieken. Anneke Snelder, Operationeel directeur van DC Klinieken: “Elke zorgorganisatie wil veilige en goede zorg bieden aan patiënten. Dit klinkt simpel en logisch, maar er is natuurlijk heel wat voor nodig. Wij hebben met behulp van het VMS barrières in de zorgprocessen ingebouwd om de kans op risico’s voor de patiënt ook daadwerkelijk zo klein mogelijk te maken.”

“Belangrijk is dat we risico’s herkennen en altijd melden, zodat we continu verbeteringen kunnen aanbrengen”, legt Anneke Snelder uit. “Dit vereist een organisatiecultuur waarin personeel fouten openlijk en zonder schroom bespreekt, zowel onderling als met de patiënt en familie. Een absolute noodzaak, want wij willen onze patiënten zorg bieden in een veilige omgeving waar ze zich op hun gemak voelen.”
Met het behalen van het HKZ-keurmerk laat DC Klinieken zien aantoonbaar aandacht te besteden aan de risicovolle processen en daarmee veilig zorg te bieden voor de patiënt.

Eerder door u bekeken

Vragen over dit onderwerp?

Neem contact met ons op

(015) 2 690 318

zw@nen.nl

Meer Zorg & Welzijn