Normoverzichten Persoonlijke beschermingsmiddelen

Deze lijsten zijn met de meeste zorg samengesteld. Mocht u de indruk hebben dat de documentatie fouten of tekortkomingen vertoont, neemt u dan contact op met het secretariaat.

Secretariaat

Voor inlichtingen over normen en normontwerpen in het kader van de richtlijn "Persoonlijke beschermingsmiddelen" kunt u terecht bij: Mw. drs. Stephanie Jansen, telefoon: (015) 2690 441, e-mail: stephanie.jansen@nen.nl

Toelichting bij de normoverzichten:



Europese regelgeving

De essentie van de Europese richtlijn "Persoonlijke beschermingsmiddelen" is het creëren van één interne Europese markt zonder handelsbelemmeringen. De regelgeving ten aanzien van veiligheid en gezondheid wordt gelijkgetrokken binnen de grenzen van de Europese Unie.

Een richtlijn moet door de lidstaten van de Europese Unie worden overgenomen in de nationale wetgeving. In Nederland zijn persoonlijke beschermingsmiddelen opgenomen in de "Wet op de gevaarlijke werktuigen" en in de "Warenwet". De Europese Veiligheidseisen zijn niet nieuw, wel anders geformuleerd dan de oude veiligheidseisen. Alleen de procedurele voorschriften zijn betrekkelijk nieuw. Met enig inzicht hoeft dit echter geen onoverkomelijke problemen op te leveren. De nieuwe verplichtingen bestaan uit:

- CE-markering (aangebracht op het product)
- gebruiksaanwijzing (gaat mee met product)
- EG-verklaring van overeenstemming (blijft in de 'kluis')
- technisch fabricagedossier (blijft in de 'kluis')

Certificatie

Voor een aantal persoonlijke beschermingsmiddelen geldt dat deze moeten worden gekeurd door een door de overheid van een van de Europese lidstaten daartoe aangewezen instantie (Notified Body). Met de nieuwe regeling geldt die keuring in één keer voor heel Europa.

Certificatie van persoonlijke beschermingsmiddelen valt uiteen in verschillende categorieën, afhankelijk van de risico's voor de gebruiker. De hoofdregel is dat een EG-typeonderzoek bij een notified body moet worden aangevraagd (hier: categorie 2). Van ieder type wordt een model ter keuring voorgelegd aan de daartoe aangewezen instantie. De fabrikant verklaart met de CE-markering en de EG-verklaring van overeenstemming dat ieder product van dat type in overeen-stemming is met het goedgekeurde model. De notified body onderzoekt het dossier en bepaalt of de juiste normen op de juiste wijze zijn toegepast.

Sommige persoonlijke beschermingsmiddelen mogen door de fabrikant zelf worden gekeurd. In dit overzicht vormen zij "categorie 1". Dit zijn doorgaans persoonlijke beschermingsmiddelen met weinig risico's voor de gebruiker.

Een derde groep persoonlijke beschermingsmiddelen houdt zo veel risico's in zich dat zelfs een EG-typeonderzoek niet voldoende wordt geacht. Naast het EG-typeonderzoek is dan een controle van de productie of van het eindproduct voorgeschreven. In dit overzicht spreken we van "categorie 3".

Tenslotte vallen sommige persoonlijke beschermingsmiddelen niet onder de richtlijn (categorie 0). Lijsten met de verschillende hier genoemde categorieën zijn opgenomen in tabblad 'categorieën'.

Categorie 0: NIET onder de richtlijn vallen:

  • Beschermingsmiddelen die speciaal zijn ontworpen en vervaardigd voor de strijdkrachten of de ordehandhaving (helmen, schilden enz.);
  • Beschermingsmiddelen voor zelfverdediging tegen aanvallers (spuitbussen, individuele afschrikwapens enz.);
  • Beschermingsmiddelen die zijn ontworpen en vervaardigd voor particulier gebruik en ter bescherming tegen:
    • bepaalde weersomstandigheden (hoofdbedekking, seizoenkleding, schoenen en laarzen, parapluis enz.),
    • vocht, water (afwashandschoenen enz.),
    • hitte (handschoenen enz.);
  • Beschermingsmiddelen die bestemd zijn voor het beschermen of redden van personen aan boord van schepen of luchtvaartuigen en die niet permanent worden gedragen;
  • Helmen en vizieren voor gebruikers van motorvoertuigen met twee of drie wielen.

Categorie 1: Zelfkeuring is mogelijk bij persoonlijke beschermingsmiddelen die bestemd zijn om de drager te beschermen tegen:

  • mechanische factoren die slechts oppervlakkige letsels veroorzaken (tuinhandschoenen, vingerhoeden, enz.);
  • vrij onschadelijke schoonmaakmiddelen waarvan de gevolgen ongedaan zijn te maken (beschermhandschoenen tegen reinigingsmiddelen in verdunde oplossing enz.);
  • de gevaren van het hanteren van warme voorwerpen, waarbij hij niet wordt blootgesteld aan een temperatuur van meer dan 50 °C, noch aan gevaarlijke stoten of schokken (handschoenen, schorten voor beroepsdoeleinden enz.);
  • weersomstandigheden die niet uitzonderlijk of extreem van aard zijn (hoofdbedekking, seizoenkleding, schoenen en laarzen, enz.);
  • kleine stoten, schokken en trillingen die geen vitale lichaamsdelen treffen en waarvan de gevolgen geen blijvend letsel kunnen veroorzaken (lichte hoofdbedekkingen ter bescherming van de hoofdhuid, handschoenen, lichte schoenen enz.).
  • zonnestralen (zonnebrillen).

Categorie 2: EG-typeonderzoek

Alle soorten persoonlijke beschermingsmiddelen die niet expliciet genoemd zijn in de richtlijn en dus niet vallen onder categorie 0, categorie 1 of categorie 3, vallen onder categorie 2.

Categorie 3: EG-garantiesysteem voor de kwaliteit van het eindproduct of EG-kwaliteits-garantiesysteem van de productie met toezicht

De volgende lijst betreft persoonlijke beschermingsmiddelen van complex ontwerp die de gebruiker moeten beschermen tegen gevaren die dodelijk zijn of de gezondheid ernstig en onherstelbaar kunnen schaden, en waarvan de gebruiker, naar de ontwerper aanneemt, de acute effecten niet tijdig kan onderkennen.

Tot deze categorie behoren uitsluitend:

  • ademhalingsbeschermingsapparatuur met filters die beschermen tegen vaste en vloeibare aërosolen, of tegen irriterende, gevaarlijke, giftige of radiotoxische gassen;
  • ademhalingsapparatuur, met inbegrip van duikapparatuur, die de buitenlucht volledig afsluit;
  • beschermingsmiddelen die slechts tijdelijke bescherming kunnen bieden tegen letsels door chemische factoren of tegen ioniserende stralingen;
  • uitrusting voor werkzaamheden in hete omgevingen met effecten die vergelijkbaar zijn met die van een luchttemperatuur van 100 °C of hoger, met of zonder infrarode straling, vlammen of grote hoeveelheden wegvliegend gesmolten materiaal;
  • uitrusting voor werkzaamheden in koude omgevingen met effecten die vergelijkbaar zijn met die van een luchttemperatuur van - 50 °C of lager;
  • beschermingsmiddelen die bescherming bieden bij vallen van bepaalde hoogten;
  • beschermingsmiddelen tegen elektriciteitsrisico's bij werken bij gevaarlijke spanningen of die isoleren bij hoogspanning.

Normalisatie

De richtlijn wordt technisch nader uitgewerkt in Europese normen. Degene die deze normen hanteert, heeft in de eerste plaats een praktisch houvast om aan de - globaal geformuleerde - essentiële eisen van de richtlijn te voldoen. Daartoe geeft de Europese Commissie een aantal opdrachten (mandaten) aan verschillende technische commissies van CEN om de verschillende delen van de richtlijn uit te werken in normen. Wanneer de Europese Commissie van mening is dat de norm een goede invulling is van de essentiële eisen in de richtlijn, plaatst zij de referentie van de norm in het EG-publicatieblad.3 Daarmee wordt de Europese norm een geharmoniseerde norm. Degene die geharmoniseerde normen hanteert, heeft het vermoeden van overeenstemming. Dat betekent dat hij er in principe van uit mag gaan dat zijn product in overeenstemming met de richtlijn is vervaardigd.

Bij de totstandkoming van Europese normen gaan de belanghebbenden (o.a. fabrikanten, importeurs, keuringsinstellingen, gebruikers) samen rond de tafel gaan zitten en afspraken vastleggen met betrekking tot technische specificaties. Inspraak van belanghebbenden is daarbij een essentieel uitgangspunt.

NEN coördineert de inspraak van belanghebbenden bij het Europese normalisatieproces. Daartoe bestaat een normcommissie "Persoonlijke bescher-mingsmiddelen" met de volgende aandachtsgebieden:

  • ademhalingsbescherming
  • oogbescherming
  • hoofdbescherming
  • gehoorbescherming
  • valbescherming
  • voet- en beenbescherming
  • beschermende kleding

Doel van het overzicht

Dit overzicht van normen en normontwerpen voor persoonlijke beschermingsmiddelen is bedoeld voor fabrikanten, importeurs, gebruikers, keuringsinstellingen en adviseurs.

Het grootste deel van de vermelde documenten betreft Europese normen en normontwerpen. Tevens is een aantal internationale normen en normontwerpen opgenomen. Een deel hiervan zal, eventueel met wijzigingen, in Europa als Europese norm worden overgenomen. Een ander deel wijkt af van bestaande Europese normen of in ontwikkeling zijnde Europese normontwerpen. Toch is de referentie opgenomen; dit kan van belang zijn om door toeleveranciers opgegeven referenties te traceren of om te voldoen aan de verwachtingen van klanten buiten Europa.

Fabrikanten kunnen aan de hand van dit overzicht zien welke normen (technische afspraken) de Europese richtlijn (wet) nader uitwerken. Normen geven onder andere aan welke maatregelen dienen te worden genomen voor de verschillende typen persoonlijke beschermingsmiddelen om tegen de verschillende gevaren te beschermen. Fabrikanten kunnen met behulp van de in dit overzicht genoemde normen aan gebruikers en importeurs duidelijk maken op welke wijze ze voldoen aan de eisen die de Europese richtlijn aan hun producten stelt. De normen die de technische specificaties bevatten, kunnen eventueel worden opgenomen in de offertes.

Importeurs die verschillende componenten van persoonlijke beschermingsmiddelen assembleren, zijn in technische zin te beschouwen als fabrikanten, al ligt het accent van de bedrijfsvoering meer op de handel. Hetzelfde geldt voor importeurs die van buiten de Europese Economische Ruimte persoonlijke beschermingsmiddelen betrekken. Evenals fabrikanten kunnen importeurs aan de hand van dit overzicht zien welke normen gehanteerd kunnen worden voor de verschillende typen persoonlijke beschermingsmiddelen om tegen de verschillende gevaren te beschermen. De normen bevatten technische specificaties die kunnen worden opgenomen in de orderbevestiging van de importeur.

Importeurs die binnen de Europese Economische Ruimte persoonlijke beschermingsmiddelen inkopen, kunnen de eisen uit de richtlijn doorspelen naar hun toeleverancier. Zodra zij echter meer zekerheid willen over de kwaliteit van hun producten, is het handig om met behulp van dit overzicht na te kunnen gaan op welke wijze de fabrikant aan zijn CE-verplichtingen heeft voldaan. Dit overzicht kan behulpzaam zijn bij het herkennen en kunnen plaatsen van de door fabrikanten opgegeven normen.

Gebruikers kunnen zien, aan de hand van de door de fabrikant of importeur opgegeven normen, tegen welk gevaar de desbetreffende middelen beogen te beschermen en in welke mate. Ook kunnen zij bij aankoop die normen als eis stellen om meer zekerheid te krijgen over de geschiktheid in de concrete situatie.

Adviseurs kunnen fabrikanten, importeurs en gebruikers bij productie en aankoop behulpzaam zijn door het beoogde gebruik in relatie tot de gevaren op de werkplek goed in te schatten. Dit overzicht geeft de stand van zaken weer voor zover daarover in Europees of internationaal verband overeenstemming bestaat of beoogd wordt.

Eerder door u bekeken