Kiezen juist adembescherming is lastig

21-08-2018 Op de werkplek kan de lucht gevaarlijke stoffen, te weinig of te veel zuurstof, of een explosief mengsel bevatten. Met adembescherming is het mogelijk lucht in te ademen die vrij is van gevaarlijke stoffen.

Gevaarlijke stoffen op de werkplek kunnen voorkomen als dampen, gassen, fijnstof, ultrafijnstof en vezels. De stoffen ter plaatse bepalen daarbij de risico’s voor de gezondheid van medewerkers. Het kiezen van de juiste adembescherming vereist dan ook specialistische kennis. Van de luchtkwaliteit en van de risicostoffen. Maar zeker ook van de verschillende mogelijkheden van adembescherming.

Welke adembescherming is het beste?
De vraag welke adembescherming het beste is, is niet even uit de losse pols te beantwoorden. Het antwoord op die vraag hangt namelijk af van meer dan één omstandigheid. Om welk soort vervuiling gaat het? Hoelang is iemand aan het werk? Waar is zijn werkplek en welke voorzieningen zijn daar aanwezig? Gelden er grenswaarden voor de stof of stoffen (oftewel: welke concentratie is maximaal toegestaan?).

Drie protectiefactoren
De protectiefactor is één van de factoren die bepaalt of adembescherming geschikt is voor een bepaalde situatie. Adembescherming werkt met drie protectiefactoren:

  • Nominale protectiefactor (NPF): geeft de verhouding weer tussen concentratie buiten het masker (op de werkplek) en in het masker zelf.
  • Toegekende protectiefactor (TPF), ook wel Assigned Protection Factor (APF): ingevoerd vanuit de aanname dat de drager in de praktijk fouten kan maken bij het gebruik van adembeschermingsmiddelen.
  • Werkplekprotectiefactor (WPF): deze factor stelt men proefondervindelijk vast op de werkplek.

Onafhankelijk en afhankelijk

Adembescherming maakt de in te ademen lucht vrij van gevaarlijke stoffen. Dat kan op twee manieren. Afhankelijk, door zuivering van de omgevingslucht met een filter. Hierbij ademt de gebruiker gefilterde lucht in via een masker, helm of kap. Of onafhankelijk, door de aanvoer van schone lucht. Bij deze methode ademt de gebruiker zuivere lucht in via een masker, helm, kap of pak. Afhankelijke adembescherming zijn onder andere filtermaskers, stofmaskers of het gebruik van filterbussen bij half- en volgelaatsmaskers. Onafhankelijke adembescherming gebruikt afgesloten luchtcapsules. De drager is daardoor niet afhankelijk van de kwaliteit van de omgevingslucht. Onafhankelijke adembescherming werkt met drie principes: ademluchttoestellen, kringloopademtoestellen en aansluiting op het ademluchtleidingnet. Absoluut noodzakelijk is het gebruik van onafhankelijke adembescherming in situaties waarin:

  • er onvoldoende zuurstof in de lucht zit;
  • de kans bestaat op vermindering van het zuurstofgehalte (bijvoorbeeld in een besloten ruimte);
  • er stoffen aanwezig zijn in de lucht waarvoor speciale regelgeving geldt;
  • de aanwezige stof geen geschikte waarschuwingseigenschappen heeft;
  • er sprake is van te hoge verontreiniging.

Voor meer informatie over deze verschillende principes, lees het hele artikel.

Bron: Arbo Online

Europese Richtlijn en de normen

Volgens de Europese Richtlijn behoren de ademhalings-beschermingsmiddelen tot de catergorie van de bescherming tegen ernstige risico's voor de veiligheid of de gezondheid van de gebruiker. Op de werkplek staan de luchtwegen en daarmee ook het hele lichaam van de werknemer bloot aan verschillende soorten risico's.

Er zijn veel normen rondom de ademhalingsbescherming voor gevaren zoals:
• Biologische gevaren (bacteriën, virussen)
• Chemische gevaren (stof, rook, nevel, gassen en dampen)
• Thermische gevaren (metaalspatten, vlammen en vonken)
• Besmettingsgevaar (radioactieve deeltjes en/of -gassen)
• Verstikking (rook, afwezigheid zuurstof)

Belangrijke normen zijn o.a.:
• NEN-EN 140:1998 en Ademhalingsbeschermingsmiddelen - Halfmaskers en kwartmaskers - Eisen, beproevingsmethoden, merken
• NEN-EN 136:1998 en Ademhalingsbeschermingsmiddelen - Volgelaatmaskers - Eisen, beproevingsmethoden, merken

Lees er meer over in de Europese Richtlijn 96/58/EEG.

Contact of deelnemen in de commissie

Voor meer informatie over dit onderwerp of deelname aan de commissie kunt u contact opnemen met Stephanie Jansen industrieveiligheid@nen.nl.

Eerder door u bekeken

Contact of informatie

Voor meer informatie over dit onderwerp, neemt u contact op met: Stephanie Jansen

industrieveiligheid@nen.nl

(015) 2 690 441

Normoverzichten PBM