Broodnodige hulp bij het werken met veiligheidsnormen

13-08-2018 Met goed bestuderen kom je met de meeste normen van de Machinerichtlijn een heel eind. Maar die over functional safety vergen een goede basiskennis van veiligheidscircuits én van statistiek. “Hocus pocus voor veel mensen”, weet Henrie Verwey, trainer bij NEN en onafhankelijk consultant.

NEN biedt nu ondersteuning in de vorm van een nieuwe training: Functional safety in de machinebouw. Twee dagen staan in het teken van de twee veiligheidsnormen EN-ISO 13849 (PL) en EN-IEC 62061 (SIL), verschillende casussen en de belangrijkste statistische berekeningen.

De Machinerichtlijn beschrijft aan welke normen en eisen een machine moet voldoen. Onderdeel daarvan is de functionele veiligheid. Een belangrijk onderwerp. “Het gaat bijvoorbeeld over het ontwerpen van veiligheidscircuits in de besturing van de machine”, vertelt Verwey. “Toegangshekken die bij openen resulteren in een veilig afgeschakelde machine of lichtschermen die mensen detecteren. Kortom, het gaat om de veiligheid van mensen. Systemen die in sommige gevallen nagenoeg onfeilbaar moeten zijn.”

Faalkansberekening
En daar komt dan ook het complexe van de normen bij kijken. Voor het maken van de veiligheidscircuits zijn onder andere faalkansberekeningen nodig. Verwey: “Een stukje statistiek. De kans dat een systeem faalt. Die ligt namelijk vast in de norm en daar moet een veiligheidscircuit aan voldoen. Gecompliceerde berekeningen, waarbij mensen toch vaak hulp nodig hebben.” Om het nóg iets ingewikkelder te maken zijn er twee veiligheidsnormen. “Voor machineveiligheid staan de normen EN-ISO 13849 (PL) en EN-IEC 62061 (SIL) centraal”, zegt Verwey. “Je kiest er één. Bij EN-ISO 13849 werk je met perfomance level (PL) en EN-IEC 62061 spreekt van safety integrity level (SIL). SIL is dominant bij de machinebouwers gelinkt aan de procesindustrie of de farmaceutische industrie en PL bij de rest van de machinebouwers.”

Performance- of SIL-level
Om aan de veiligheidseisen te kunnen voldoen, moet allereerst het performance level (PL) of safety integrity level (SIL) per veiligheidscircuit vastgesteld worden, afhankelijk van welke norm gebruikt wordt. Verwey: “Dit geeft aan in welke veiligheidscategorie een beveiliging valt, van laag tot hoog. Op basis daarvan wordt het betrouwbaarheidsniveau bepaald. Hoe groter het achterliggende risico is, hoe betrouwbaarder het bijbehorende veiligheidscircuit moet zijn en hoe lager de maximale faalkans mag zijn.” Een beetje voorkennis vóór mensen met de leergang starten, is mooi meegenomen, zo weet Verwey. “Bij bijvoorbeeld de cursus Risicobeoordeling van NEN dan leer je al omgaan met de inschattingsmodellen uit de norm die het performance level (PL) of safety integrity level (SIL) vaststellen en het daaraan gelinkte betrouwbaarheidsniveau.”

Voor software- en hardware-engineers
Voor wie de training interessant is? Verwey: “Vroeger zou ik zeggen de hardware engineers, maar tegenwoordig zeker ook voor de software engineers. In het verleden werd alles hardwarematig opgelost. De laatste tien jaar zie je de opkomst van programmeerbare veiligheidsbesturingen. Gevolg is dat er steeds meer software onderdeel is van de veiligheidscircuits. De eisen aan software worden dan ook nadrukkelijk behandeld in de normen voor functional safety. En de training is dus zeker ook geschikt voor software-engineers.” Voordeel van de training bij NEN is dat beide veiligheidsnormen behandeld worden en mensen in korte tijd de basis meekrijgen. “De training geeft een goed overzicht zodat je een verantwoorde keuze kunt maken voor één van de normen. Je kunt vervolgens direct aan de slag. NEN is daarnaast een onafhankelijk instituut met een schat aan ervaring op dit vlak.” De training wordt gegeven in september en november.





Eerder door u bekeken

Publicaties Machinebouw

UIT 76:2016 nl

Europese regelgeving productveiligheid

UIT 78:2018 nl

Overzicht van Europese normen - Machinerichtlijn 2006/42/EC

UIT 58:2010 nl

Risicobeoordeling in kader van Machinerichtlijn

UIT 7:2016 nl

Machinerichtlijn praktisch toepassen

Contactgegevens

Voor meer informatie neem contact met ons op:

(015) 2 690 180

iv@nen.nl

Contact adviespunt Machinebouw

Voor uw vragen over onder andere CE-markering, productaansprakelijkheid, risicobeoordeling, de gebruiksaanwijzing, het technisch dossier, eisen voor niet-voltooide machines en de verklaring van overeenstemming bent u bij ons aan het juiste adres.



015 2 690 180

iv@nen.nl