Kennisontwikkeling in bedrijven

30-07-2014 Kinderen ontdekken de wereld door hun nieuwsgierigheid te volgen en er op uit te gaan. Vaak leren ze door vallen en opstaan. Door naar school te gaan en door hun omgang met vriendjes en vriendinnetjes neemt de kennisontwikkeling alleen maar verder toe.

Zelfs nadat kinderen klaar zijn met hun studie en zijn gaan werken worden nog steeds nieuwe ontdekkingen gedaan. De kennisontwikkeling die ze tot dan hebben doorgemaakt is veelal gericht op het individu zelf. Het blijven ontwikkelen van kennis en vaardigheden helpt om te voorkomen dat je “vastroest” en je na een paar jaar moet constateren dat je achterloopt in ontwikkeling.


Stel je bent in 2005 blijven steken, dan weet je nu waarschijnlijk al niet meer hoe om te gaan met een smartphone…

Na de theoretische ontwikkeling begint het arbeidsproces. Tijdens het werken verschuift het continue studieproces en de kennisvermeerdering meer naar het opdoen van ervaring. Het is een uitdaging om tijdens je werkzame leven ook je kennis te blijven ontwikkelen. Aan kennisontwikkeling zitten twee kanten. Ten eerste is het iets wat men persoonlijk moet gaan invullen. Ten tweede hangt dit sterk samen met het bedrijf waarin je werkt. Want het bedrijf kan er ook voor zorgen dat jij in je kennisontwikkeling verder komt.

Persoonlijke invulling
Wanneer ik naar mijn eigen vakgebied (veiligheid) kijk is de daarvoor benodigde kennis erg divers en hebben we te maken met een breed vakgebied. Zo bestrijkt één onderwerp: veiligheidsmanagement, verschillende niveaus. Van strategisch naar tactisch en tot op operationeel niveau. Voor al deze niveaus zijn verschillende systemen en technieken toepasbaar; hiervan dien je dan inhoudelijk kennis te hebben om goed te kunnen functioneren.

Het bij blijven houden van de kennisontwikkelingen vergt veel tijd, sterker nog, de kennis veroudert snel door nieuwe ontwikkelingen. Die veroudering noemt prof. M. Weggeman “de halfwaardetijd van kennis”. Het komt erop neer dat je niet met alles op je vakgebied kunt bijblijven in actuele kennis. Het ontbreekt dan simpelweg aan tijd.

Weggeman heeft een kennismodel dat hij het “T-profiel” noemt. Het T-profiel betekent in het kort dat er twee mogelijkheden zijn om hiermee om te gaan; een verdieping in de kennis of juist een verbreding daarvan. Hoe meer verdieping, hoe groter de specialisatie (dit zie je bij een super specialist). Daarentegen: hoe breder, hoe algemener de kennis (dit uit zich bij generalistische functies). De algemene kennis veroudert veel minder snel dan de specialistische. Dit komt omdat de generalistische functies, zoals management, bijna geen vernieuwing kent, het is allemaal op hetzelfde principe gestoeld.

Voor de specialist betekent het dat je keuzes moet maken als van je vak houdt. Het kost (te)veel tijd om als persoon meerdere specialisaties te hebben. Door de keuze te maken waarin je gespecialiseerd wilt blijven is het eenvoudiger en leuker om bij te blijven qua kennis in het door jou gekozen vakgebied.

Kennisontwikkeling binnen een bedrijf.
Eerst maken we het abstracte begrip “kennisontwikkeling in ons bedrijf” iets specifieker door ons te richten op de vraag: hoe blijven wij als bedrijf bij en op de hoogte van de wet- en regelgeving op veiligheidsgebied?

De oplossing is om de kennisontwikkeling op veiligheidsgebied in een bedrijf te organiseren en in te zetten op teamniveau. In een bedrijf kan in teamverband aan kennisontwikkeling gewerkt worden waarbij kleine, concrete en specifieke taken worden toegewezen. Het doel kan zijn om als bedrijf verdieping te zoeken in nieuwe ontwikkelingen.

Bijvoorbeeld een project voor koeltechnieken; de opdracht voor een team kan dan zijn om te onderzoeken of er veranderingen op komst zijn (technieken, regelgeving, normen, etc.). Of: hoe kunnen wij de energie-efficiency van onze huidige producten of processen verhogen? Neventaken kunnen zijn om te onderzoeken of er nieuwe wetgeving is voor koudemiddelen. Of: hoe zit het met de uitfasering van HFK’s? Wat zijn de mogelijkheden van natuurlijke koudemiddelen als propaan en CO2? De vraag van het bedrijf is dan: wat kan het bedrijf nu dan al ondernemen als er iets wijzigt?

Wanneer een team aan een specifieke opdracht werkt kunnen deze vragen goeddeels beantwoord worden. De makkelijkste methode is om een team van mensen samen te stellen die affiniteit hebben met het vakgebied en vanuit hun functie betrokken zijn met de aspecten van de te ontwikkelen kennis. Door ze samen te laten werken ontstaat door de synergie een grote mate van kennisvermeerdering.

Het is belangrijk om een team van mensen te vormen die elkaar aanvullen en waarbij de kennis tegen elkaar aan ligt. Met de basiskennis krijgt men de gewenste verbindingen. Dit is in het onderstaande figuur weergegeven.

Figuur: T-profiel: Ter voorkoming van persoonlijke verkokering als gevolg van super-specialisering

Hoe is de kennisontwikkeling te organiseren?

1. Definieer een taak met een afgebakende opdracht.
2. Stel een deskundig team samen.
3. Faciliteer in de benodigde middelen of opleiding.
4. Vraag regelmatig naar de voortgang van de opdracht.
5. Verbind een deadline aan de opdracht.
6. Laat het team de oplossing presenteren.
7. Voer de oplossing door in het bedrijf.
8. Evalueer het oplossing en
9. Bedank de teamleden voor de getoonde inzet en oplossing

Veel plezier met het begeleiden van kennisontwikkelingstrajecten.

Eerder door u bekeken

Contact adviespunt Machinebouw

Voor uw vragen over onder andere CE-markering, productaansprakelijkheid, risicobeoordeling, de gebruiksaanwijzing, het technisch dossier, eisen voor niet-voltooide machines en de verklaring van overeenstemming bent u bij ons aan het juiste adres.



(015) 2 690 180

advies.machinebouw@nen.nl