Een culinair afrodisium

10-02-2020 Zoals met iedere jaarwisseling bakken wij op oudjaarsdag oliebollen voor de hele straat. Althans, mijn vriendin doet dat. Vanaf een uur of elf staat ze in de keuken achter een grote pan en vormt ze samen met de kinderen een mini-fabriekje waar aan de lopende band de meest vreemde creaties uit tevoorschijn komen.

Sjakie en de Chocoladefabriek-achtige toestanden, maar dan met oliebollen. Deze jaarwisseling hadden we een oliebol die leek op een Tyrannosaurus rex die uit zijn ei kruipt. Eigenlijk te jammer om op te eten maar Rex zag de dag van zijn geboorte ook meteen zijn Waterloo.

Maar enfin, de buren druppelden door de dag heen binnen, haalden hun portie op, dronken hun drankje en zo werd het een gezellige jaarwisseling. Daarna uiteraard puinruimen. Het oude vet verdween terug in de flessen waaruit het kwam en ik heb ze netjes ingeleverd bij de supermarkt.

Vroeger ging dat wel anders weet ik nog. Aaaaah de geur van oud frietvet dat weken lang dienst deed en daarna door de gootsteen werd gespoeld (recycling? Waar is dat goed voor?). U kent die geur vast ook. Van kilometers afstand al te ruiken. Ergens is het smerig, maar ook onmiddellijk hongeropwekkend. Als een soort culinair afrodisium.

Al fietsend van school naar huis roken wij vanaf zeker een kilometer afstand de geur van ons frietkot op de hoek, frituur Het Speldje. Nog steeds geen idee waar die naam vandaan kwam, maar de friet was er niet minder smakelijk om. Gebakken in geurend vet en nog nadruipend belandde het gele goud in een puntzak die wij als hongerige scholieren met veel plezier leeg peuzelden. Mijn moeder wist precies waar wij geweest waren want de geur had zich stevig in onze kleding genesteld.

Ik denk nog steeds dat die geur tot in de onderlagen van de huid van de toenmalige eigenaar is doorgedrongen door die lange uren boven het vet hangen. Dat hij inmiddels al jaren ergens anders werkt, waar het dan toch de hele dag naar frietvet ruikt.

Maar goed, inmiddels zijn we jaren verder en heeft ook in ons thuisbakkershuis de airfryer zijn intrede gedaan. Gezonder, dat zeker, maar toch minder lekker. Als je dan ongezond gaat eten, doe het dan goed, zou ik zeggen. Maar over het algemeen ben ik er wel tevreden over. Toch kijk ik met veel plezier uit naar binnenkort. Dan hebben wij thuis een feestje omdat mijn vriendin haar diploma heeft behaald. Laat die bitterballen maar komen! ‘Ja schat, met zoveel mensen kun je het echt niet af met een airfryer. Dan moet ik toch echt de frietpan van mijn ouders gebruiken. Dat gaat veel sneller.’ Vooral dat laatste argument is genoeg om haar overstag te doen gaan. En eigenlijk vindt ze het zelf ook veel lekkerder.

Wist u dat nog steeds meer dan de helft van het oude frituurvet bij het restafval verdwijnt of in het riool terecht komt? “En dat is niet alleen slecht voor onze leefomgeving”, zegt Frans Claassen, directeur van MVO – de ketenorganisatie voor oliën en vetten. “Hiermee gooien we ook geld weg. Het recyclen van gebruikt frituurvet levert winst op voor het milieu, voor de bedrijven die er fossielvrije biodiesel van maken én voor de verenigingen of scholen die het gebruikte frituurvet inzamelen. Dat is drie keer winst.” Vet dat in het riool terechtkomt veroorzaakt verstoppingen en levert een grote schadepost op voor gemeenten. Gebruikt frituurvet dat bij het restafval belandt komt terecht in de vuilverbranders. Claassen: “Dat is zonde, want we kunnen het heel goed hergebruiken. Wij vragen consumenten om het gebruikte frituurvet en olie waarin gefrituurd is naar een inzamelpunt te brengen. Die vind je bij supermarkten, sportclubs, scholen, kinderboerderijen en bij de milieustraat van de gemeente. Organisaties die willen bijdragen aan een groene samenleving en tegelijkertijd wat extra inkomsten kunnen gebruiken, kunnen inzamelpunt worden. Aanmelden kan via www.frituurvetreyclehet.nl.”

Normen

De NEN normcommissie levert inhoudelijk commentaar op de Europese EN en internationale ISO normen die met oliën en vetten te maken hebben. Zie bijvoorbeeld de norm over de brandstof die uit hergebruikt frituurvet gehaald wordt: NEN-EN 14214. Verder is er NEN-EN 14112 Ontw. ‘Vetten en afgeleide producten - Methylvetzuren (FAME) - Bepaling van de oxidatievastheid (versnelde oxidatieproef)’ die gaat over de een testmethode om de stabiliteit van het eindproduct te bepalen.

Eerder door u bekeken

Column over alledaagse zaken

Door Johan van Leipsig

Sinds 2016 schrijft Johan, voor elke editie van Consumentenzaken- en AgroFoodmail, een column over de alledaagse dingen met een relatie naar normen en normalisatie. Johan is de eigenaar van DéTé Communicatie en schrijft regelmatig over normalisatie voor de e-mailnieuwsbrieven van NEN.

Hij klimt ook in de pen voor de (geestelijke) gezondheidszorg, bouw, tuinbouw, sport en horeca. Werelden die mijlenver uit elkaar lijken te liggen. Inderdaad, ´lijken´, want zoals Johan zelf zegt: “Dété is het cement dat ze verbindt. Geen branche zo onbekend of ik spring er uit volle overtuiging en vol nieuwsgierigheid in!”

www.detecommunicatie.nl