Veiligheid en Cultuur





Achtergrond en belang van Veiligheidscultuur

Oorsprong 'Veiligheidscultuur'
Het begrip ‘Veiligheidscultuur’ is voor het eerst gebruikt in het rapport van de commissie INSAG (International Nuclear Safety Advisory Group) die het ongeval in de kerncentrale van Tsjernobyl heeft onderzocht. Zij definiëren veiligheidscultuur als volgt:

“[T]hat assembly of characteristics and attitudes in organizations and individuals which establishes that, as an overriding priority, nuclear plant safety issues receive the attention warranted by their significance”

Daarvóór werd de term veiligheidsklimaat gebruikt om ongeveer hetzelfde aan te duiden, maar deze term wordt nu alleen gebruikt voor het zgn. psychologische klimaat in een bedrijf – de percepties en attituden van de medewerkers met betrekking tot veiligheid. Dit begrip is veel gevoeliger voor allerlei externe omstandigheden en veel makkelijker te beïnvloeden dan cultuur. Cultuur betreft de impliciete, gedeelde overtuigingen van een groep die zij zich vaak door vallen en opstaan eigen hebben gemaakt. Organisatiecultuur is een zeer stabiele factor in een bedrijf, waaraan de medewerkers veel zekerheid ontlenen en dat zij niet zondermeer los laten.



Veiligheidscultuur

Zoals hierboven aangegeven is het begrip veiligheidscultuur geïntroduceerd door INSAG, de commissie de ramp in Tsjernobyl heeft onderzocht. Veiligheidscultuur is het onderdeel van de organisatiecultuur dat is gericht op veiligheid. Een onderzoek naar de veiligheidscultuur van een bedrijf houdt dus automatisch een onderzoek in naar de organisatiecultuur, maar met een specifieke nadruk op veiligheid.

Het begrip veiligheidscultuur heeft de belangstelling gewekt van verschillende groepen en partijen:

1.de managers (en hun adviseurs), die er een nieuw en aantrekkelijk middel in herkennen om hun doel – zoveel mogelijk duurzaam, veilig en van hoge kwaliteit produceren – te bereiken;
2.de overheid, die, in haar rol als toezichthouder, bedrijven wil adviseren, beïnvloeden en sturen;
3.de wetenschappers, die het begrip veiligheidscultuur vooral willen begrijpen en meten.

Deze drie groepen menen elk een antwoord te hebben op de vraag wat veiligheidscultuur nu precies is en hoe dit het best in kaart kan worden gebracht. Omdat er nog zo weinig overeenstemming is over het begrip en omdat er geen gevalideerde methode voorhanden is, kan een bepaalde definitie en aanpak niet op zuiver rationele of empirische gronden worden verdedigd.

Auteur rubriek veiligheid en cultuur

Ing. Vincent Meier
Thans werkzaam bij D&F in Zevenaar in de functie van Senior Consultant. Voordat hij bij D&F begon heeft hij 15 jaar ervaring opgedaan in de safety consultancy. Eerst gericht op de technische, en later op de organisatorische, kant van veiligheid voor organisaties.

Gedurende de laatste jaren heeft hij zich verder bekwaamd in cultuur en gedrag verbeteringstrajecten.

Contact adviespunt Machinebouw

Voor uw vragen over onder andere CE-markering, productaansprakelijkheid, risicobeoordeling, de gebruiksaanwijzing, het technisch dossier, eisen voor niet-voltooide machines en de verklaring van overeenstemming bent u bij ons aan het juiste adres.



(015) 2 690 180

advies.machinebouw@nen.nl