Normalisatie en maatschappelijke belanghebbenden

Europese normen zijn belangrijk voor veel aspecten in ons dagelijks leven. Zij spelen, naast regelgeving, een belangrijke rol in het beschermen van het milieu en het verbeteren van de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van consumenten en werknemers. Als producten en diensten overeenkomen met Europese normen, betekent dit dat normen veilig, betrouwbaar en van goede kwaliteit zijn.

Ook u kunt meedoen

Wist u dat belanghebbenden zoals u kunnen bijdragen aan het maken van Europese normen?
En dat het direct deelnemen ook profijt voor u oplevert?

Normen worden gemaakt door het samenbrengen van de ervaringen en kennis van verschillende belanghebbenden, zoals fabrikanten, handelaren, kopers, gebruikers en regelgevers van een specifiek materiaal, product of dienst. Deze belanghebbenden worden vertegenwoordigd door bedrijven, brancheverenigingen, overheid, beroepsorganisaties, consumentenorganisaties, test- en inspectie-organisaties, enzovoorts.

Deelname van alle maatschappelijke geledingen geeft gebruikers van normen vertrouwen dat normen niet alleen de huidige technische stand van zaken bevatten, maar ook de maatschappelijke vraagstukken en prioriteiten.

Bedrijven profiteren ook van de toegang tot normen en inbreng van de maatschappelijke belanghebbenden. Dit zorgt er namelijk voor dat producten en diensten worden ontwikkeld en geleverd in overeenstemming met de marktverwachtingen, dat de gezondheid en veiligheid van werknemers is verzekerd, en dat bescherming van het milieu is gewaarborgd.

Deelname aan Europese normalisatie

De deelname van maatschappelijke belanghebbenden in Europese normalisatie wordt gesteund door speciale Europese organisaties (erkend volgens EU Verordening 1025-2012).

Het maatschappelijk belang wordt vertegenwoordigd door:

Waarom zijn normen voor u als consument belangrijk?

Normen zijn de bouten en moeren van de moderne samenleving.
Heeft u zich ooit afgevraagd waarom uw mobiele telefoon buitenshuis werkt? Jawel, dat is dankzij normen.
Waarom moet u een tas vol elektrische adapters meenemen over de grens? Dat komt vanwege een gebrek aan normen.

Maar normen gaan over meer dan alleen uitwisselbaarheid voor consumenten. Ze zijn onmisbaar om ons dagelijks leven veilig, efficiënt en toegankelijk te maken.Omdat normen bepalen hoe een product of dienst moet worden ontworpen of geleverd voordat het op de markt wordt geplaatst, dragen ze bij aan het veiliger en doelmatiger maken ervan. Om zeker te stellen dat aan de behoeften en verwachtingen van consumenten wordt voldaan, is het dan ook essentieel dat consumentenbelangen worden meegenomen in de ontwikkeling van normen

Een norm wordt vormgegeven door wie bijdraagt aan zijn ontstaan. Alle Europese normen worden overgenomen als nationale normen in de landen die lid zijn van CEN en CENELEC.

Waarom moet je zijn vertegenwoordigd bij normalisatie?

Consumentenvertegenwoordigers leveren het perspectief van de eindgebruiker van een product of -dienst in het normontwikkelproces. Hun bijdragen zorgen er bijvoorbeeld voor dat de eisen in een norm het werkelijke gebruik van een consumentenproduct weerspiegelen, en dat de omgevingscondities waarin het product functioneert worden meegenomen.

Het is vooral van belang dat het oogpunt van de consument – als onderdeel van het maatschappelijk belang – wordt meegenomen in Europese normen die worden geëist (of ‘gemandateerd’) door de Europese Commissie om de invoering van Europese wetgeving te ondersteunen (in de vorm van richtlijnen of regelgeving) die essentiële veiligheidseisen bevat bijvoorbeeld voor productgroepen als speelgoed, machines, persoonlijke beschermingsmiddelen, telefoons en dergelijke. Europese normen ondersteunen de invoering van publiek beleid, zoals toegankelijkheid voor iedereen, ongeacht leeftijd of beperkingen.

Door private partijen ontwikkelde normen hebben in toenemende mate invloed op werkomstandigheden (productveiligheid, nanotechnologie, milieu, diensten, energie, transport, enzovoorts). Deze normen worden ook een steeds belangrijker onderdeel van beschermende en preventieve wettelijke eisen. Aangezien belangrijke onderwerpen voor de gezondheid en veiligheid van werknemers bepaald worden buiten de werkplek, moeten werknemersorganisaties actief bijdragen aan normalisatie door de werkervaring, verlangens en verwachtingen ‘van de vloer’ in te brengen.

Op Europees niveau is de ETUC de vertegenwoordigende stem van de vakbonden. De bijdrage van de ETUC is hoofdzakelijk op het gebied van diensten en industriële vooruitgang. Daarnaast richt ETUI, het ETUC onafhankelijke onderzoek en trainingscentrum, zich op het gebied van machines en ergonomie.
Op het gebied van diensten heeft ETUC zich tot nu toe beziggehouden met normen over onderhoud en facilitair beheer. Op het gebied van geavanceerde maakindustrie houd ETUC zich voornamelijk bezig met intelligente transportsystemen, biologische producten en communicatie tussen machines.

ETUI was tot nu toe betrokken bij ‘gemandateerde’ normalisatie die productrichtlijnen ondersteunen, met daarbij voorrang voor de machine- en ergonomische normen. Normalisatie kan het platform vormen voor samenwerking van ontwerpers, werknemers, fabrikanten, onderzoekers en overheid om bij te dragen aan een betere gezondheid en veiligheid door ontwerpcriteria in te brengen. Bovendien kunnen vakbonden via normalisatie manieren vinden om werknemerservaringen optimaal in te zetten voor verbetering van arbeidsomstandigheden.

Normen zijn een onderdeel van de zelfregeling door de industrie. Ze beslaan een behoorlijk deel van menselijke activiteiten en hebben op vele wijzen invloed op kwaliteit en duurzaamheid van ons milieu. Normen worden bijvoorbeeld gebruikt om de minimale prestatie-eisen vast te leggen voor producten en processen en voor het bepalen van meetmethodes om de menselijke leefomgeving te monitoren. Normen kunnen ook invloed hebben op de eisen voor het waarmerken van onder andere huishoudelijke producten en spelen daarom een belangrijke rol bij de bescherming van consumenten.

Normen zijn hoofdzakelijk bedoeld voor vrijwillig gebruik. Vanuit wet- en regelgeving kan er echter naar normen verwezen worden waardoor deze verplicht worden. Een voorbeeld hiervan is de Richtlijn inzake eco-ontwerp voor energie-gerelateerde producten (2009/125/EC). Deze richtlijn geeft product-specifieke regelgeving voor apparatuur als wasmachines en boilers. Tv’s en computers en dergelijke worden ondersteund door normen die eisen geven voor testmethodes om overeenstemming aan te tonen met de vastgelegde maximale energieconsumptie.

Normen zijn in toenemende mate van belang voor beleidsmakers en regelgevers in Europa als een alternatief voor formele regelgeving. Overeenstemming met normen wordt gezien als een methode om de noodzaak van controle en handhaving door de regelgevende overheid te verminderen.



Eerder door u bekeken

Meer informatie

Voor meer informatie over normalisatie en maatschappelijke belanghebbenden kunt u contact opnemen met de afdeling Public Affairs.

(015) 2 690 146

publiek@nen.nl